5<S COMMENTATIO 



dubitatur, cum hominum commercium et aequitas 

 naturalis nequaquam poposcit, ut quis nimium 

 laborem praeftet (i). Culpa lata vero dolo aequi- 

 paratur, ideoque ex omni obligatione praeftanda 

 est, aeque ac ab eo in cujus utilitatem conventio 

 est inita. Si quis autem onus fustinere tenetur, 

 adeo ut negotium minime ad eum pertineat, pro 

 lata tantum culpa obligatur. Obfervandum vero 

 praeterea est, pactionibus ad majorem vel mino- 

 rem diligentiam aliquem obligari posfe. 



Huc usque de obligationibus debitoris. Videa- 

 mus jam de juribus quae a creditore per conven- 

 tionem , qua alter rem dare obligatur , acquirun- 

 tur. Jus vero illud perfonale est , adeo ut pro- 

 misfarius tantum contra promittentem ejusque he- 

 redes agere posfit. „ Obligationum enim , ait Pau. 

 „ lus , fubftantia non in eo confistit , ut aliquod 

 „ corpus nostrum , aut fervitutem nostram faciat, 

 „ fed ut alium nobis obflringat ad dandum aliquid 

 „ vel faciendum. " L. 3. ff. de 0. et A. Domi- 

 nium igitur rei per folam conventionem fecundum 

 jus Rom. ex regula non tranfibat; nam ad id tra- 

 ditio requirebatur ; huc valet regula legis 2.0. C. 

 de pact. , traditionibus dominia rcrum , non nudis 

 pactis , tramfcruntur (2"). In qua lege per pacta 

 nuda non intelligunt eas conventiones , quae no- 



mi- 



O) Vid. Warnkoenig, I. I. T. II» No. 4x7-415. 

 ^a) Cf. Gliick, 1. 1. Tom. IV. p a. 5. 343. 



