n8 COMMENTATIO 



dire a pueris probe edocti funt. Bellum , quod G u- 

 lielmus gerebat longe aliud erat. Tempora erant 

 tristisfima; bellum gerebatur non tantum pro pa- 

 tria et pro libertate civili , verum etiam pro liber- 

 tate morali. Gulielmi exercitus, undecunque 

 collectus erat ex hominibus , gente , moribus , con« 

 filiis , omnino diverfis , omnibus tamen Hispano- 

 rum et Romano - Catholicae religionis odio, plus ae- 

 quo cpnflagrantibus. Accedebat , quodGuliel- 

 mus pecuniae et victus penuria laborabat ; quare 

 militum avaritiam explere eorumque praedandi et 

 populandi cupidinem reprimere nullo pacto pote- 

 rat. Quae quum ita fint , non est , quod hac in 

 re de Gulielmi prudentia dubitemus , militum- 

 que faevitiae culpam in eum vertamus. 



Interim in Hollandia eadem protervitate , male- 

 volentia et agendi libidine milites ad injustisfima 

 quaeque facinora impellebantur. Quibus malis ut 

 prospiceret , decretum interpcfuit Gulielmus, 

 quod poenam capitalem omnibus minitabatur, qui 

 cives , vel canonicos injuria afficerent eorumve bo- 

 na raperent (i). Quo certior atque firmior fie- 

 ret reipublicae ftatus , G u 1 i e 1 m u s cum Ordinum 

 legatis confilia iniit et expendit, quid esfet agen- 

 dum , quo Hollandiae jura vetusta ac privilegia tue- 

 rentur, et quo Ordinibus fatisfieret. Tandem 



man- 



(i) VJd. Bor, Op. 1. L?b. VI. fol. 190. fq. — Hooft, 

 Op. 1. pag. 270. <— Latn cet. II. pttg. 300. 



