BIJDRAGE TOT DE ZIEKTEKüNDIGE ONTLEEDKUNDE DER TANDEN. O 



waar dezelve door 'het schietgeweer is binnen gedreven en kan men de o[i(- 

 ning, die aan het vreemde ligchaam en de exostose beantwoordt^ in de schors 

 van den tand aantoonen ; in andere gevallen moet dezelve op eene geheel an- 

 dere plaats zijn binnengetreden, althans in de omgeving wordt aan de bui- 

 tenvlakte geenerlei verwonding gezien. Dit zal dan geschieden, wanneer het 

 dier jong was en de tand zijne latere grootte nog niet erlangd had op liet 

 oogenblik, dat de kogel digt bij den wortel binnendringt, hetzij dat deze ver- 

 wonding geschiedt met of zonder gelijktijdige doorboring van den alveohis. 

 In elk geval zal dezelve, in de holte gekomen, zich door de pulpa eenen 

 weg in de rigting van de kroon of het scherpe uiteinde banen, om ten laat- 

 ste tegen de harde dentine-massa te stuiten. Hier Averkt de kogel als vreemd 

 ligchaam en wijzigt de om hem uitgezweete of hardwordende dentine. Owex 

 verwijst * op dusdanige gevallen, waarin duidelijk de plaats der beleediging 

 werd waargenomen en die dan natuurlijk tusschcn wortel en exostose zal 

 moeten gelegen zijn. 



Ons hooggeacht medelid Prof. G. Vrolik f geeft nog eene andere ver- 

 klaring van de zaak, die eenigzins verschilt van de laatst vermelde. ^Vij 

 moeten hierbij tot een nog vroeger tijdperk van het leven van den oliphanl 

 teruggaan, waarin het dier en melktanden en den aanleg der blijvende tan- 

 den bezit. «Deze aanleg nu," zegt de Hoogiceraar, »is niet, gelijk de vol- 

 smaakt gevormde tand, vast en hard ivoor, maar perkamentachtig buigzaam, 

 »van binnen gevuld door eene zachte, ter voeding dienende bewerktuigde 

 ))Stof, met een vaatrijk vlies en van genoegzamen omvang om eenen geweer- 

 » kogel of eenig ander vreemd ligchaam in zich te kunnen opnemen. 



«Wordt nu in dat tijdsgewricht de kop van het dier door zulk een moord- 

 otuig getrolfen, wil daarbij het toeval, dat de nog in ontwikkeling verkee- 

 .) rende tand dien kogel opvangt en tot zijn eigen weefsel doorlaat of daarin 

 I) opsluit, dan is de grond gelegd voor die meer of min uiteenwijkende ver- 

 «schijnselen,. waaronder zich oliphantstanden, bij het bezit van ingcvatte ko- 

 ogels, voordoen aan het oog." 



Wij maakten in de tweede plaats gewag van exostosen, waarbij geene uit- 



• Odonlographij, pag. 645. 



t Aanmerkingen over het ontstaan van uitwassen in de slagtanden van Eluphaiiten eiiz., iii lua 

 Tijdscliri'fl vnnr de Vfis- en Nuluurk. Welenschappen, uitgegeven door de Eerste Klasse van Int 

 Koninkl. Nederl. Instituut. Eerste Deel. 



