BIJDRAGE TOT DE ZIEKTEKÜJ\DIGE ONTLEEDKUNDE DER TANDEN. 9 



ren ontslaan, die in woorden moeijelijk zijn lerug te geven. In enkele mid- 

 delpunten neemt men openingen waar, die even als in echte beenzelfstandig- 

 heid voor dwars doorgesneden Ilaversche kanaaltjes te liouden zijn. 



Een der merkwaardigste preparaten van de gehcele verzameling zieke tan- 

 den op ons kabinet is ontegenzeggelijk N\ 1205 Br. PI. II, Fig. 2, o. Het 

 wijkt, zoowel in uitwendige gedaante als in mikroskopisclie structuur, af van 

 de tot dus verre vermelde exostosen. Het is de wortel van eenen slagtand 

 van eenen jongen olipliant, dwars afgezaagd; in de tandholte, zoowel als in 

 de gezonde dcntine, bevinden zich menigvuldige naaldvormige uitsteeksels, 

 welke hier en daar met zandkorrel-groote knobbeltjes bedekt zijn, waardoor 

 eenige overeenkomst ontstaat met stalactieten. In de holte, PI. II, Fig. 2, 

 steken deze naalden of stijltjes naar den wortel toe vrij uit, verder naar het 

 ligchaam van den tand zijn zij omgeven door eene zelfstandigheid, die 

 overeen schijnt te komen met dentine. De naalden, welke in het gezonde 

 gedeelte van den tand voorkomen, worden insgelijks vrij, wanneer men hen 

 naar den dunner wordenden wortel vervolgt. Duidelijk zijn de plaatsen 

 aan de inwendige vlakte van den tand te bespeuren, waar zij zich in de 

 gezonde dentine beginnen te verbergen ; enkele stijltjes komen somtijds weder 

 te voorschijn, om zich nogmaals in de tandzelfstaiidighcid aan het oog te 

 onttrekken, of dan een deel nit te maken van de ziekelijke massa, welke in 

 het ligchaam van den tand bijna de geheele holte inneemt. Op de dwarsche 

 doorsnede, PI. Il, Fig. o, zijn de stijltjes duidelijk van het omringende weefsel 

 te onderscheiden, zoowel in de gezonde dentine als in het ziekelijke gedeelte, 

 dat de holte opvult; zij doen zich voor als heldere doorschijnende ronde 

 plekken, waarin somtijds een melkwit middelpunt te ontwaren is; bij enkele 

 ziet men reeds met het blootc oog eenen concentrischen bouw, die, gelijk 

 nader zal blijken, door het mikroskopische onderzoek bevestigd wordt. De 

 witte dentine van de nieuwvorming hangt hier en daar met den tand za- 

 men, op andere plaatsen bevinden zich spleten of duidelijke demarcatie-- 

 lijnen, die het gezonde van het ziekelijke gedeelte scheiden. Onder het mi- 

 kroskoop zijn op overdwarsche doorsneden de naalden duidelijk te onderkennen 

 van het omliggende weefsel; wij moeten dus ook hier wederom onderscheiden 

 in eene centrale en peripherische stof; terwijl deze laatste de dentine onder 

 velerlei wijziging vertoont, hebben de naalden eenen geheel eigenen bouw. 

 Zij blijken te bestaan uil coiicenirisclie kokerslclsels, waarvan de lamellen 

 of enkele kokers hier en daar eenigzins uitbuigen, doch overigens zeer regel- 



27 



VERIIAND. DER KOM.VKt,. AKADEMIE, DKEf, [I. 



