liIJDR.VGE TOT UK ZIEKTEKÜNUIGE OiNTLEEDKUiNDE DEK lA.NüK.V. 15 



Voor iliit wij uit do gogovene besclirijvingon eenige ge volgt iciikingen ma- 

 ken, komt liet mij niet oubekingrijk voor, u met do onderzoekingen van vroe- 

 gere schrijvers bekend Ic maken. Ik wil dit in korte trekken doen, vooral 

 ten einde u te overtuigen, dat het onderwerp dezer bijdrage niet nieuw is, 

 en ook om ecnen beteren maatstaf ter vergelijking te erlan"-en. 



ÜWEiy * spreekt in oliphantslanden van eene osleodentinc, welke zich in 

 meerdere of mindere hoeveelheid om een' kogel kan uitzweeten en die later 

 met lagen van normaal ivoor wordt omgeven, dat digt bij de osteodentine 

 het karakter van vasodentine aanneemt. In de kleine vrije spoelvormige knoop- 

 jes van deze osteodentine (waarschijnlijk onze stijltjes) zag Owen een of 

 meerdere vaatkanaaltjes, omgeven door concentrische rokken der heldere grond- 

 zelfslandighcid en doorzaaid met becniigchaampjes, die in grootte overeenko- 

 men met die uit het cement, maar rijker aan uitstralende beenkanaaltjcszijn. 

 Ten slotte zij nog aangevoerd, dat Owen in de exostosen goone andere weef- 

 sels meent te moeten aannemen, dan die welke in de landen van andere 

 dieren en zelfs gedeeltelijk in die van den oliphant normaal voorkomen, na- 

 melijk de vasodentine en oslcodenline. 



Nasmttii f komt, voor zoover mij bekend is, de verdienste toe heteerst(A\ 1859) 

 op ossificatien in de menschelijke pulpa opmerkzaam te hebben gemaakt. Volgens 

 zijne meening gaat ditproces altijd vergezeld van pijn en eene bijzondere ongestehl- 

 heid (peculiar uneasiness) van de tand zelve, alsmede van de omliggende deelen. 



Fransz Ulrich § heeft dezelve als losse zandkorrel-groote concrementen be- 

 schreven, welke ten getale van 1 — 5 in afgesletene of gecariëerde menschelijke 

 tanden kunnen voorkomen. In den regel worden zij door de membrana pulpae 

 bedekt en beantwoorden aan de kroon van den tand, zoodat zij bij het onderzoek 

 van versche tanden aan de pulpa blijven zitten, wanneer men deze uit de 

 holte neemt. Somtijds vergroeijen zij onder elkander of met den wand der 

 landholte; ook kunnen zij gelijktijdig met de zoogenaamde secundaire dontino 

 voorkomen, waarover later met een woord zal gesproken worden, in welk 

 gevül zij door dentine-buisjes omgeven zijn. Uluich heeft deze concrementen 

 mikroskopisch onderzocht, en bevonden, dat zij uit concentrische lagen be- 



* Oilnnlogrujilii/, p. G43, sqcj. 

 t llesearchcs, p. 77. 



§ Uebcr fesle NeulilJurifjeii in der ZahnJwUU- Zcitsclir. tier Ce elhrh. d. Aerlze :u U'/eH. 1852. 

 S. 12S sqq. 



