16 BIJDRAGE TOT DE ZIEKTEKUNDIGE ONTLEEDKUNDE DER TANDEN. 



slonden, die holle iiiiinten tusschen zich innemen en onder verschillende hoe- 

 ken door kanaaltjes gesneden worden. Uit zijne beschrijving en bijgevoegde 

 feekeningen is gemakkelijk op te maken, dat wij hier met analoge vormen 

 Ie doen hebben, als in sommige exostosen van den oliphanlstand (vooral N°. 

 1253 Br.) voorkomen. Ulricii noemt deze conerementen oslcoïdcn en meent 

 uit een tweetal ziektegeschiedenissen te kunnen besluiten, even als Nasmtth 

 reeds voor hem had opgemerkt, dat hare afzetting in de pulpa met pijn ge- 

 l)aard gaat. 



Ook Carl Wedl * heeft op eene naauwkeurige wijze ecnige nieuwvor- 

 mingen uit menschelijke tanden beschreven; wat het uiterlijke voorkomen 

 betreft, verschillen zij echter in zooverre van de conerementen van Ulrich, 

 als zij alle met don wand der tandholtc vergroeid zijn. Ontegenzeggelijk heb- 

 ben beide evenwel denzelfden oorsprong. Wedl rangschikt de stof, waaruit 

 zij bestaan, onder de osteodentinc van Owew, terwijl zich om deze heen 

 eene dentine afzet, die rijk aan tandkogels is. In enkele gevallen heeft ook 

 de schrijver der Grundziigc ontegenstrijdig vormen gezien, die met de onze 

 eene groote overeenkomst aantoonen. In een preparaat, waarvan in Fig. 142 

 van zijn werk eene afbeelding gegeven wordt, bevonden zich in het centrum 

 der osteodentinc talrijke globulair-massa's, van waaruit dentine-buisjes naar 

 de peripherie uitstraalden, terwijl aan den rand de afzetting in lagen duide- 

 lijk werd waargenomen. 



Beschouwen wij de exostosen der landen onder een algemeen gezigtspunt, 

 zoo geloof ik het volgende uit mijne onderzoekingen te mogen vaststellen. 



r. De stoffen waaruit deze nieuwvormingen bestaan, zijn in den regel 

 tweeledig : centraal en periphcrisch, die gewoonlijk duidelijk van elkander te 

 onderscheiden zijn. 



'2\ De centrale zelfstandigheid (osteodentinc Owen) is in haren cenvou- 

 digsten vorn) laagsgewijze om een centrum afgezet, zonder dat men meer 

 daarin kan onderscheiden; als wijziging van dezen typus kan het gebeuren: o) 

 dat zich in het centrum een of meerdci-c Ilaverscho kanalen bevinden, b) dat 

 in dit centrum tandkogels mot intcrglobulairruimten ontwikkeld zijn, c) dat 

 in de rigling van het middelpunt naar deu omtrek denlinc-buisjps voorkomen, 

 ofschoon deze ook uil de omgevende dentine afkomstig kunnen zijn, en ten 



• Gruml:üge. S. G16 seqq. 



