EN DE BEWEGING DER AARDE OM HAAR ZWAARTEPUNT. 29 



zoodat men verkrijgt, voor de werking der zon: 



y>i =15"S7, 

 en voor die der maan, als men alleen den term neemt, die met den tijd aan- 

 groeit : 



i/,j = 34,"33; 



men vindt dus voor den totalen teruggang van de lijn der nachteveningen in 

 één jaar, 



xp = 50"20, 

 hetgeen vrij naauwkeürig met de waarnemingen overeenkomt. 



Voor het maximum der periodieke verandering van de helling der vaste 

 ecliptica, dat is voor de nutatie der aardas, Cos. {~ht + f) = l stellende, 

 vindt men: 



9"20, 



terwijl de waarnemingen daarvoor 9"65 geven. 



Uit de onveranderlijkheid der aardrijkskundige breedten volgt, dat de po- 

 len der aarde niet merkbaar over haar oppervlak verplaatst worden j hierop 

 waren de voorgaande beschouwingen gegrond. Dus wordt ook de as van om- 

 wenteling niet merkbaar in het ligchaam der aarde verplaatst, en kan men 

 de hoofdas van haar grootste moment van traagheid als de ware as van om- 

 wenteling beschouwen. In dat geval volgt uit de formulen (IC), dat de be- 

 weging van die as, ten opzigtc van eene vaste ecliptica, door de volgende 

 vergelijkingen is bepaald : 



xf^ = pt — aSin. (—kt -\- e), o = 6' -\- b Ccs. {— k t -\- () , . . (17) 



waarin p, o' , a en b standvastig zijn, en 



g _ Cos. 2 6' 



b Sm.o'Cos.6' 



is; dus ziet men, dat de ware omwenlelings-as periodiek te zanien valt met 

 eene gemiddelde as, wier beweging voorgesteld wordt door: 



xp = pi , = 6'= Const , 



en die dus met eene eenparige snelheid een regt cirkelvormig kegelvlak be- 

 schrijft om de as der ecliptica, in de tegengestelde rigting van de jaarlijk- 

 sche beweging. Deschrijft men «in liet zwaarlepunt der aarde een bolvormig 

 oppervlak, en noemt men de doorsnijdingspunleii der assen met dit vlak de 

 polen van die assen, dan is de zeer kleine hoek, welke begrejien is liis.schen 



