L I T E R A R I A. 15 



fcptemtriones. Hos terminos proferri noluit Au- 

 gustus, fed tantum terras hasce fubactas confer- 

 ^are fiimmopere ftuduit. Illas autem regiones na« 

 turae limitibus magnara partem claufas , ceterum 

 militibus ac custodibus Augustus munivit. Erat 

 enim Romanorum mos duplici vii provincias mu- 

 nire , copiis et coloniis. De coloniis hic non est 

 dicendi locus , fed de copiis breviter monebi- 

 mus. Copiae , quae perpetuis conftabant mi- 

 litibus, triplices erant: provinciahs ^ urbanae, 

 elasjicae, Copiae provinciales intelligendae funt le- 

 giones , quae adhibebantur in provinciis , unde 

 nomen copiarum provincialium. Sic per fmgulas 

 provincias legiones ad tutelam imperii erant dis- 

 pofitae. Sub Augusto viginti quinque legiones 

 fuere. Copiae urbanae fedem habebant Romae, 

 in ipfo totius imperii meditullio : ad has pertine- 

 bant milites Praetoriani et copiae proprie fic dictae 

 urbanae. Copiae maritimae in clasfibus erant col- 

 locatae ; nam , quum mare medium per totum il- 

 lud imperium iret, et magna ambirent flumina, 

 clasfes debebant esfe perpetuae , quae et piratas cohi- 

 berentet hostes excluderent. Fuere, Lipsio judi- 

 ce , in ipfo mari quatuor , in fluminibus tres : ex illis 

 duae majores clasfes Pr^z^/or/flddictae, quarumaltera 

 ad Mifenum , altera ad Ravennam ftationem habebat, 

 Quare Praetoriae ? „ Opinor , inquit L i p s i u s (i) , 



dig- 



(i) Dt magtiit. Rom. 1. I. c. 5. 



