98 C O M M. L I T. 



„ prudens regiminis forina, pax domestica, me- 

 „ diocres fiimtus , certa quaedam politica nec li- 

 „ mitibus circumfcripta civilis libertas fufficiant 

 „ ad falutem imperii cuiusdam ftabiliendara in Ro- 

 „ manorum imperio ftabilita fuisfet; et quanta 

 „ praeterea fitus hujus imperii commoda prae ce- 

 „ teris omnibus regnis praebebat ! Exftant quo- 

 „ que ubivis hujus rei documenta; maxima inco- 

 „ larum celebritas , locupletes provinciae , urbes 

 „ florentes et magnificae, domestico et extemo 

 „ commercio vigentes. Sed ad firmam gentis fa- 

 „ lutem accedat oportet eius vis moralis, quam 

 „ frustra hic quaerimus. Nam alioquin gens fa- 

 „ cillime a Commodo jam fub despotismum fe 

 „ fubjungi pasfa non fuisfet , et a Praetorianis kgio- 

 „ nibusque pesfime tractari. Attamen quantae huic 

 „ adfuerint imperio vires, manifesto inde patuit, 

 „ quod per ducentos etiam annos vehementibiis 

 „ omnibus externis incurfionibus restitit.'* (i) 



(O In opcret Handbnch d*r Cifch. der St, dei Alttrthumt 

 VH' SS9. 



