iiJ e O M M E N T A T I 



servatlonura bonitate , a datorum exactitudine , a 

 calculi promptitate, pendet. Ita si quis e bombae 

 sono , aut eclipseos solis initio , in duobus locis 

 observato , immediate , quod dicunt , difFeren- 

 tiara longitudinis concludere vellet, principium 

 hujus methodi falsura, adeoque eventus falsus fo- 

 ret , etiamsi nulla praeterea vitiorum observatio- 

 nis ratio habeatur, Contra, tanietsi principiura 

 vel optimum sit , nihilominus practicam partera in 

 eventura maximara vim habere, quotidie docemur, 

 Egregie illustrissimus von Zach „ errorum " 

 inquit „ in observationibus astronomicis fontes 

 „ sunt ipsius instrumenti vitia admodum imph*cita, 

 t, detectuque longe difficillima. Adde errorem recti. 

 „ ficationis ; quippe rectificandi labor et difficultate 

 y, et gravitate observationi ipsi aequiparanda est. 

 „ In censum venit exercitatio et habilitas observa- 

 '^toris: disposiiio ejus tam physica, quara psy- 

 „ chica : corporis item situs et observatorii posi- 

 y, tio : conditio aeris et temperatura. Accedit ob- 

 „ servationum reductio : incertitudo datorum , qui- 

 „ bus illa nitatur. Accedunt errores in refractione, 

 „ aberratione, nutatione, latentes. Tandem consi- 

 „ derandi sunt errores cakuli , typographiae , scrip- 

 ^ turae " (i). Eventus etiam universe mari minus 

 tccuratus erit , quam in observatorio fixo , hoc 

 est, limites errorum hic angustiores, illic magis 



dis- 

 \i^ 4f$trtiK)mis(htt jfabrBuch^ Supplemcat • band I, 139« 



