14» C O M M E N r A T I 



detur Gemma Frisius, medicus Lovaniensis , 

 qui , exeunte saeculo XV Doclcumi natus, no- 

 men a patria traxit (i^. Sed imperfecta id tempo- 



ri3 



(i) Vsns ghbi astronomict. Antverpiae 1S84. Cap. xvm, 

 ,, Invento jam per observationera loco lunae , ut diximus , 

 „ simul consideranda est diligeitissime per globum hora illa , 

 „ qua luna locum talem occupat. Dcinde ex epheraeridibus 



„ rite calculatis exquisitissimo calculo colligenda est 



„ hora , qna hina talem locum per observationem deprehensum 



„ attingere deberet , idque pro loco aliquo certo et cognito. 



etc. " Raditis astronomicus. Cap. xvi, et praecipue Cap. 



xxil. „ Quotidie fere, si quis velit longitudinem loci alicu- 



„ jus perquirere, is diligenter consideret lunae discantiam ab 



,, aliquo sydere firmamenti per radium nostrum : ita tamen ut 



,, illa stella fixa secundum rectum eclipticae duciuin lunam 



„ praccedat aut sequatur. . . . Ergo si per directura luna 



^ distiterit ab aliqua stcllarum fixarnm , cujus jam longitudo 



„ cognita sit, distantia , quae per radium inventa fuerit, adda- 



„ tur stellae longiiudini. ... Sic longiiudo lunae colligetur: ... 



„ tum oportet ex tabulis astronomicis exquisitis supputare lo- 



„ cum verum lunae pro eodem momento, quo in coelo lunae 



„ longitudo accepta fuit, idque ad meridianum alicujus loci, 



„ cujus longitudo cognita fuit, vel saltem pro quo tabulae 



,, confectae sunt. . . . Notetur differentia inter longitudinem 



„ lunae per tabulas inventam , et illam, quae per experien- 



„ tiara deprehensa est. Ad haec motus lunae horarius cognos- 



„ catur. . . . Hoc cognito dicat per regulam proportionura: 



„ si 32 minuta (verbi gratia) , quae luna parambulat in hora , 



„ efficiunt tempus unius horae , quaninm facient gradus et rai- 



„ nuia diflerentiae duarum longitudinum, quarum altera per 



„ radium , altera per tabulas capta fuit? Ita demum regulae 



„ processus tempus ostcndet, quod inter duos intercedit cir- 



,, culo», alternm per locum expcrientiae, aherum per locum 



„ «»• 



