O R A T I O ^ 



Intelligitis omnetn meam orationem in duas fere parles ita diridi, ut iu 

 priori doceam , ejusmodi esse temporum nostrorum conditionem , ut Juris 

 Civilis Romani studiiim plane necessariura sif, in altera, quae optima sit roeo 

 judicio hujus studii tuendi ratio, paucis exponara. 



Nolile vero arbitrari Auditores Humanissimi, me, quamvis latissimus dicendi 

 campus pateat, velle tamen in illum decurrere, et aut in umus Juris Homa- 

 ni laudibus estollendis legitimum dicendi terapus consumere, aut in expli- 

 canda de rebiis, quae nunc maxirae in Europa aguntur , mea qualicunque 

 sentenlia odium gratiamve quaerere. Eteuim cuio jurisprudentiae veteris 

 praestanlia et utilitas major est, quam quae aliquA laudatione aut commea- 

 datione indigeat ; tum vero populorum et iraperantiura causa, quemadmodutn 

 a muliis satis temere in discrimen vocatur , magnas multasque habet cau. 

 tiones illi praesertim qui gravissimun» juventutis erudiendae muuus recipeie 

 ausus sit. Diversum profecto est nostrum consihum et alio haec spectat 

 oratio! 



Quodsi replicamus temporum longissime praeteritorum memorfam et rei- 

 publicae nostrae hisloriara cogitatione percurrimus , offeruntur nobis undique 

 excellentes ia omnis doctrinae laude viri, sed haud scio an nulla fere ars aut 

 disciplina et maturius ab iilis educta et dihgentius eonfirmata et mehus excid- 

 ta sit quam Jurisprudentia Romana. Neque mirum hoc ahcui accidere polest. 

 Erat ea quondam Reipublicae nostrae ratio, ea iuris Romani vis et auctori- 

 tas, li deniqiie populi nostri mores, ingeuium, indoles, ut hoc studium in hac 

 noslra inprimis patria et vigere posse et florere et dignitatis suae tuendae locutn 

 amphssimum invenisse videretur. Stabat autem autiqua res Balava non tam 

 Ifge ahqua scripta quam moribus et disciplina et inslitutis, quae a Majoribus 

 arcepta sancie colebanlur , ut posleris deinceps iolegra tradi possent. H.nc 

 naluralis quaedam necessiludo inature nobis intercessit cum illa aalione, quae 

 extremis ipsis temporibus, cum deletum fere esset omne Imperii Romani no- 

 men, antiquam tamen Legum , morum et institutorum , quae cum ipsa Ur- 

 be uataerant, si>eciein si miaus referret , certe aliquam referre studeret. 

 Occupata a liarbaris Iialia, noa multum hi curavere, quidquid ohm aut 



prae- 



