« C. J, V A :f A S S E N, 



praeflare gesluiii , aut Lilterarura monuraentis a principe terrarnm populo 

 consignatiuii esset, sed rairifice illos cepil et commovit Legum et institutornm, 

 iii quae incidisFent , praestantia singulaiis! Quid igitur advenae istae genles 

 (lubitarent in novas , ad quas conciliarentiir, civitates, praeclaras istas leges 

 recij>ere , et ad obso!«!a devicti populi instituta victoris populi mores confor» 

 mare? Wox unusqinsque populus, ut bonarum Legum studiosissiraus fuit , 

 ita diligentissime Komartas Leges in usus siios accommodavit, tantaque subia» 

 de sive ar!e sive inctiria cum domesticis iiistitutis conflavit , ut nova etiam- 

 nunc lus de abscondilis illis locis illustrando Jiiri Romano, possit accendi. 

 Atque sic eifectum est , ut disropfo deinceps temporura vicissitudine Germani 

 Imperii vinculo, Legiim antiquarum vis non modo non imminuerelur , verura 

 eliam a renovatis JuiisCivilis et lilterarum studiis nova incrementa caperet. Alteri 

 igilur causae, qiiar-e tanto in honore esset omue rerum Romanariira et juris 

 praecipue studium , altera haec gravior accedebat , quod , quamvis siagulae 

 Provinciae Jure qur.eqiie siio civili ulerentur, ipsae tamen J..eges Romanae pu- 

 blici privatique Juris fontes haberentur. Addiscebatur in scholis et explicaba» 

 Inr in foro universum Jus Romanum haud secus, ut quidem nobis videtur, 

 ac ciCERo ait, se puerum XII Tabulas didicisse. Et tantum aberat, ut il« 

 lam doctiinam quasi Juris alicujus adventitii aspernarentur , ut omnino du« 

 bitari possit utrum ob utilitaiem, an ob jucunditatem magis in illud incum- 

 berent geuerosi juvenes; et quidni se tolos dedisseut gravissimarum rerum 

 cognitioni , ad quas naturali quodam animi sensu traherentiir ? in quibus ela- 

 burandis et illustrandis eo roagis valerent, quo propius ad JCtorum Romano* 

 rum ingeiiii viin ac naturam ipsorum ingenia accederent. 



Dicam enim ul senlio; quae virlutes iu JCtis Romanis praeclarae in primis 

 fuere, summum dico ingenii acunien , Dialectices artem admiiabilem , doclri- 

 nam rertiin accuruiam , earaque eleganliae uon experteui , praeterea justi et 

 aequi sluiliiiin acerrimum , reverentiam Majorum, et antiqiiae hberlaiis amo' 

 rem arde£-us.siinum, eas ipsas virtutes nescio qua singulari ingeuiorum et mo* 

 rum similitinJine in nostraiibus summas semper luisse et proprias existimo. 



At , qiiacret aliquis , quorsum haec spectant ? 



Ni- 



