O R A T 1 OJ ir 



reputatis, ct repulare saepius Vos arbitror, iisdem , quibus me ipsum, aut non 

 TOultum diversis rebus , interdum gravius commoveri ac sollicitari. Est autem 

 barum gravissimarum rerum, quae hic nobis simul et uno quasi oculorum ob» 

 tutu offeruntur , tam immensa sylva ac copia, ut quam priraam, quam postre- 

 mara attingam aiit corrreeiDorem , paene nescius sim. 



Solent, qui res gestas raemoriae tradunt, omnem illarum historiam haud 

 secus atque homiuum vitam in certas tribuere aetales et accurate docere, qui 

 fuerint singuhs aetatibus populorum mores, quale iiigenium et universe quae 

 in rebus gerundis ratio ac discipHna. A quo scriptorum more hoc fluxit, 

 tjt universae Europae historia recentior, quae dicitur , ab historicis nostris ad 

 tres praecipue aelates referatur. In quarum prima exstitit religionis veteris tum 

 retinendae tum emendandae studinm acerrimum, et quod inde conflatum est, 

 crudele triginta annorum bellum. Successit huic altera aetas, cum pacatis civita- 

 tibus opum ac divitiarum cupiditas ita populorum ingenia exercuit, ut ahud 

 nihil cogitare viderentur, quam fortunae abundantiam, et quemadmodum ex 

 damno et injuria, finitimi cujusque populi raercaturae et possessionibus illata, 

 ipsi crescerent , et augerentur. Hanc insecuta est , uli par erat , tertia aetas , quam 

 ferream recte vocaveris , qud exhaustis ipsa avarilia aerariis , rerura omniura 

 ^esperatio animos occaecavit, ad arma excitavit , respublicas evertit. 



In quae novisi=ima tempora haec fere aetas nostra , quae novum ab integro 

 ttrum ordinem constituisse videlur, incidit; de cujus ingenio cum jam quae- 

 ratur, etsi difficile est judicare proplerea quod vix sine odio aut amore fiert 

 possit , tamen hoc libere praedicare ausim , eam habere hanc aetatem ingenii ac 

 morum notam, ut ex superioribus aetalibus, quales modo adumbravimus , ni- 

 hil quidem certum ac siiigulare, sed quidquid in singulis extremum esset, ex- 

 promsisse videaiur. Quod ut recte inlelligamus, rem paulo diligenlius mecum 

 considerate , Auditores Exoptalissinrii! 



Quid vero jam dicam de primae astatis, de qua orsi sumus, emolumentis, 

 td est de religione, quae omnes omnium caritates complecli et civitalum fir- 

 missimum esse debet praesidium? Liudatur et extollitur rara temporum fe- 

 licitas, quod in sanclissima re tueuda et ad seculi mores conformajida , prudentiae 



B 2 et 



