O R A T I O. IS 



riani observatione Naturae : neque suiumus e serioris aevi Pliilosophis l e i b- 

 KiTius minus Protogea sua, aut iuventa, antequam newtonus de ea quiJ 

 evulgaret, Aralysi Infinitorum, quam couscripta 'Ikeodicea, inclaruit. 



Verum, quo evidentius de eo, quod nnnc potissimum agimus, coastet , 

 de binis Philosophiae partibus seorsim videamus. In metapliysica quideiu 

 parte faleor agi de rebus, quae, cum sensibus aoa subjectae sial, sola rati.j- 

 ne, nou item experieutia cognosci videantur. * In Ontologicis profecto quae- 

 stioriibus de lis, quae omnibus , quotquot vel sint , vel cogitatioue fingi pos- 

 sint, rebus accidaut, vel a nobis tribuendae videantur , affectionibas ; in dp- 

 ctrina/</ea/u/7i , quae esimie dicanlur, Libertatis, Immortalitatis , Virtutis, Ke« 

 ligionis , prae ceteris robur cerni atque praestauliam raentis, divinae prorsus 

 rationis dote praedilae, quis adeo luebes sit aut plumbeus, qui non pers|)i. 

 ciat? Vel sic tamen , neque de Ente , quod vocaut, probabililer philosoph.iri 

 quis polerit, nisi prius observatis iis, quae sensuum externorum et iuter- 

 norum ope innotescunt •, neque Psychologia/n vere rationaletn exponere . nisi 

 empiricae nixam Psychologiae , quae, Physices iustar, experimentis conslat, de 

 animo humano captis. Quid? quod ipsa Natu/alis Iheologia, a Cos.nolo' 

 gia et Psychologia vix ac ue vix quidera plane divellenda, uon magis quara 

 Aloruin Doctnna , sine naturae humanae rerumqne adspeclabilium diiiijeniiore 

 cbtiervatioae cogitari uUo pacto potest. Fuisse nonuuuquam et esse etiam. 

 num, qui ejusmodi construclionem ^ quam dicerent, et sui et tnundi uuivcrsi 

 et Dei ipsius, a priori ( ut loquuntur ) tenlareut, nou equidem nego: hos 

 vero, a sensus communts contuberuio longissime remotos, in regionibus ae- 

 reis quasi et supralunanbus palantes, sermoue ahis liominibus liaud intelii* 

 gibili usos et iu ipso, quud auimo iutueantur, Absoluto vehjti mersos, quis , 

 meutis adhuc compus, veros salutet Philosophos? Quis talia eorum philuso- 

 phemata noa aegrae mentis somiiia dicat ? 



Ea profecto ratio philosophaudi uoa fuit laudatissimis omnis aevi Philoso- 

 phis, quorum praeclara uuinina posteritas adluic veueratur et veuerabitur sem- 

 jier. JXoa sic philusoph.ibalur , sublilissimus lieet, PYniAGOKAS, ue plvto 

 quidem aut AHisTOTiiLts. Noa ea mente erant vel CAirrtsii, vel le/b- 



