COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PIIY^ICAM. 



II 



Atque hoc invento tam perf cum reddidit barometruti, pydde instructum, ut post 

 eum nemo excogitaver.t forn,am , ad observandum in loco quodam certo m.g.s adapta-, 

 tam: unde et hodie permulti eo utuntur. Sed cum mercurius non possit ita in ea mcm- 

 di, ut itr.mobilis sic, et in itineribus adhiberi possit , quidam fundum pyxuUs m sac 

 cum coriaceum mutarunt, veluti A.sierus Pcrica, mrUrus, Ef>ghfu>du.s (O. ■S*^. 

 zcnbcrgi.s, alii, qu. hnnc saccum ope cochleae, inferne pyxi^i adjec^ae, ,.ta sur. um 

 premebam, ut mercurius e pyxide in tubum adscendens hunc totum imil.r.t: alu , 

 uti LichUf^bcrgius, Voigtius, HumbMnus, Cocaekif.gius , Forwuus , i^^sum fundum 

 mobilem fecerunt: quae tamen posterior raiio minus bona qiiara prior v.detur; n.n 

 enim fundus roobiMs undique accuratissime congn.at panccibus py.udis , fdcilc mercu. 

 rius inter has et fundum transitum inveniet et elabetur. 



■^ t;(;n trti^^i' 

 Dc rcducenda mercurii in pyxide superftcic ad cotistafttem aUitudincm. 



Cnm hac constructicne. variis modis tentarunt conjungere constantem mercurii in 

 pyxide snperficiem. Lichicf^bcrgius et Voigtius , Prif.sii i..ventum ita retinuerunt , ut 

 si cochlea tamdiu deorsum moveretur , donec non amplius circumagi posset, mercurms 

 ex tubo desdendens juxta eum rursus adscenderet in pyxide per angustum mcatum, 

 et deinde se in planum expanderet. — Humboldtius et Gocdckingius in latere pyxidis 

 aperturam faciebant , quae obturaculo claudi poierat; quando barometri altitudinera ob- 

 servare velknt , hoc obturaculum demebant; tunc omnis mercurius, qui supra imum 

 aperturae labiura in pyxide adsurrexerat , effluebat et colhgebatur in saccum , e quo 

 deinde per aperturam in operculo rursus in pyxidem infundebatur. — Plurim. tamen 

 usi sunt pinnula lignea aut eburnea, sive superne acuta et in mercurio natante: m 

 talibus bsromttris tundus vel saccus coriaceus eousque attolli debet , donec supcnor 

 pinnulae istius extrem.tas per foramen in operculo pyxidis emergens ad lineam quam- 

 dam, tubo insculptam stet; sive tubo adfixa ( uti P , fig. 4), « in baromctris re- 

 ctntissimis Bct.zcnbcrgiatns et Fortiniams; in his pyxidis fun^us sursum movcndus est 

 cochlca V, donec pinnulam tangat superficies mercurii. Denique recent.ssime Dollon. 

 dius, artitex Anglus , ita pyxidem construxit , ut cochlea tamdiu sursum aur deorsum 

 movenda esset , donec per vitreum pyxidis latus supra mercurium per.spicienti tres an- 

 gustissiinae aperturae in opposito pyxidis laiere apparerent accurate tangentes .Ha m su- 



perficiem. 

 Si quaeritur, quid de singulis his constructionibus judicandum sit: illa certe lh,m- 



bvid' 



(1) CitB. Jt'"'. l8ii. B. 38. St. 3. s. 355. 



B * 



