COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PHYSICAM. ♦? 



pTCSsione diminuta barometriim descendere; contra descendentes , pressionemque idcirco 

 augentes, efEcient , ut baronietri altitudo crescat: qunenam in unaquaquc obsefvatioHe eo- 

 rum sit directio et vis , observator strenuus ex consiitutione loci, in quo observat, cog< 

 noscere poterit. Ad horizontales quod attinet , hi vulgo atFerunt calidiorem aut fcigiJio» 

 rem temperaturam quam eam, quae aeris eo iu loco tranquilia tempestatepropria est: hinc 

 aMgebitur aut diminuetur tensio aeris, itaque barometri altitudo sive creseet sive decrescet 

 irregulari roodo. PiuriTuum dilatatur aisr ventis calidis Australibus , plurimura autem 

 contraliitur aspcris et horridis Septentrionalibus , ut ab his praecipue cavendum sit , et 

 potius observandum vcnto orientali aut occidtmali Epirante. Neque etiam fidendum iis 

 observationibus, quae factae fuerint, dum diversi in uiraque statione ventuflarent. 



Nulla omnino fides habenda est iudicaiionibus barometri, quanJo per breve tempus 

 magnas mutationes subit i hoc enim plerumque indicio est, jarojam appropinquare pro» 

 cellam, quae, etsi aer in inferiore statione adliuc quiescat, tamen jam superiora strata; 

 turbare coepta est, ita ut non amplius ei adhiberi possit ratio, cujus fundamentum in eo 

 positum , aerem quietum esse, ejusque temperaturam ordine dein:eps a raaris libell4 sursuitt 

 Virsus decrescere. — Prorsus- incertae sunt quoque observationes , quando coelum ob- 

 ductum estnubibus, nive repletis , aut dum grandinat vel nebulosa est tempestas ( i ). 



Antequam observatio fiat ,, prius exspectandum est , donec barometrum temperaturam 

 loci adscmsent: ex cujus adspectu observator determinabit, quantum temporis huic pro- 

 posito sufliciet : interim attendatur ad mutationes thermometri , atque si hae magnae sint , 

 quaerendae sunt horum routationum catisae, eorumque ratio habfnda est in dijudicando« 

 quanta fides observationi habenda sit, Dcinde observatur barometrum et tbirmomecrum 

 ei affixum; atque quidem necesse est, ut prius thermomeiri altitudo notetur: alioquin 

 cnim dum in observando barometro accedat observaotis corpus , hujus calore thermome» 

 trum adscendet. In taroraetro vulgo praecipitur, ut prius leniter pulsetuf tubus, qui» 

 inercurii ad vitrum adhacsio ejus motus imp^dit: shI osttndit doctus Italus Chi::t'.ntlhis, 

 in barometro hoc modo pulsato mcrcurium ad majorem altitudinera adsurgcre, quam so!d 

 aeris pressione fieret , cujus rei causara putat esse electncitatera ( 2 ). — In observando 

 omnino cavendum est, ne parallaxios vitium committatur; qiiod in barnmetro facile evi- 

 taiur ope annuli tubum ainpkctentis; in thermometro autem , si il!a linea scalae, ai 

 ^uam mcrcurius in tubu stat, trans vitrum sine uila convexitaie aut concaviiate apparet, 



idetn 



(O V:d. de vi haru^n cauiarum in birom:[ru'n ciiiinier,tat!on;:ii CBrcgum 3tf:.niiiss. VON t u c 11 in o;ub. 

 4^1. in>i, pd, vil. st. 3. 



C2) Vid. C,U5 Jiniri. m c i L i, ^i». igi5, Hd. X.XIV., S, 35" ct itqq. 



