COMMENTATIO ad QUAESTIONtM CHEMICAM. I3 



FoUa hijeme- cadentia sunt ea , quae maximam quantitatem amittunt, et igitur maxu 

 Cia Oxygenii copia indigent, 



Folia arborum semper viriditim , uti Pinus, Juniperus , Rhododendron , minorem 

 hujus copiam absorbent: sterilissimis enim in locis bene crescunt. 



Plantae paludosae crescunt in locis fere omnino Oxygenio destitutis a vaporibus 

 ambieniibus; experimentis etiam constitit, in accessu Oxygenii, eas minimam hujus 

 qiiantitatem absorbere. 



Non solum per f olia autem et ramos , oxygenium ad fabricam internam plantae 



pervenit; verum etiam per radices terrae immissas. Praeter quod enim id ex aqua 



absorbeant , ex Atmosphaera etiam illud hauriunt. Probatur id ex eo , quod quo ma- 



gis radices laterales ad superficiem terrae jaceant, eo fertiliores, et fortiores sint. Id 



autem tribuendum est capacitati ( sit venia verbo) majori arripiendi Oxygenium ex At- 



mosphaera. In nutritionem plantarum porro (<?) magniis Oxygenii est influxus. Terra 



Vegetabilis enim continet materias extractivas, quae in plantas penetrant, et harum 



vegetationi favent ; quando terra omnibus hisce materiis exhausta est , Gas Oxygenium 



Carbonem e terra eliciens novum extractum constituit. Terra Carbonem suum per- 



dens, eodem tempore sub forma aquae Hydrogenium et Oxygenium amittit. Consti- 



tit nunc plantas virides Carbonicum suum Oxygenio ambienti conjungere, ut forme» 



tur Gas Acidum Carbonicum ; plantae flaccescunt ( uti postea videbimus ) quando il- 



lud decomponere non possunt ; patet exinde Carbonem Succorum extractivorum in 



tantum modo partibus viridibus assimilari in quantum in Gas Acidum Carbonicum 



inutatus fuerit. Oxygenium ergo maximae est necessitatis ad formandam hanc com- 



binationem in vegetatione. Parum fructuose Saussurius varia instituit experimenta 



circa Oxygenii vim et actionem in diversas plantarum partes constitutivas immediatas , 



ut in extracta , humores crudos, fibram ligneam , olea etc. , ut ex iis videret, quid 



exinde circa Oxygenii relationes ad plantae vivae vegetationem detegi possit. Alia 



ettnim in plantis est vivi organi ejusque massae et mixtionis chemia, alia mortui , 



et in partes constituentes soluti. Singularem prorsus et summe ingeniosam propo- 



suit theoriam Cel. Stejfens ( ^ ) : ut omnia phaenomena physica et chemica Naturae 



explicaret, continuam siatuii polarem ivavriejiv , ut ita dicara , elementorum sibi con- 



trariorum, alterius oxydantis, alterius desoxydantis tensionem , quam rationem vocat , 



ipsius Nuiurae organicae, sive adversaiiam contentionem, alterum vincendi vel repel- 



ku« 



(• ) Sausiiirt , lcc. tit. pij, 131, •'.^' ••( ■! "i .'■. ■ ) 



(*) Urifr di, n,;tiatitn \n Martut it -ichtjlitg jihtl-itrier Jtr Kidiziti oU Winfm^tfi. Daid 10. 

 giuck' 2. ito8. 



B 3 



