COMMENTATIO AD QUAESTIONEM CHEMICAM. i^ 



exinde vitam plantulae adferri et primuni ctrcuitum homorum in embrijone excitari: 

 vel etiam hancce substantiam Oxygenio mutatam , acquirere proprietates novas , qui- 

 bus apta fit ad foetui sive embrijoni plantae primum nutrimentum praebendum. 



Maximam Oxygenii in vegetatione utilitatem percipimus, quando consideraraiis 

 Diodum vivendi plantaruin in lopis hocce principio orbatis. Nullo modo vegetatic^ 

 sine ilj.0 procedere potest. («) In aere .Azato v. c. plantae eatenus tantum vege-j 

 tant, ope aquae, quatenus partes eoruro viridae Oxygeuium exhalare valeant , ut ita 

 de novo Acidum Carbonicum generarent. Plantae hisce partibus orbatae vel quae 

 parvo numero iis gaudent in hac Atraosphaera vegetare non possunt; hinc seminum 

 Germinatio in aere Azoto haud procedit. 



Priesihy credidit nonnullis plantis (^) facukatem inesse absorbendi Azoton, expe- 

 rimento instituto cum planta Epilobii Hirsuti. Ingenhousz observavit omnes plantas 

 in Gas Azoto vegetantes in parvo. spatio temporis quamdam hujus aeris quantita- 

 tem absorbere (c). 



Sanssurio vero haec experimenta non rite instituta videntur, cum ipse minutissiraa 

 cura secutus est vegetationem variarum plantarum aeque ac Epilobii Hirsuti,.iam in 

 aere communi quam in Gas Azoto puro , secundum modum a Priestlejo indicatum, 

 imo quidem durante longioris temporis spatio, neutiquam vero diminutionem Azoti 

 invenit , post substractionem Oxygenii ibi producti et formati. Hinc Azoton, quod 

 nonnullis plantis , ut elementum , inest , e humi particulis extractivis et ex Atmosphae- 

 rae vaporibus ammoniacalibus in eos ingredi debere concludit. In Gas Hydrogenio 

 plantae sese eodem modo habent ac in Azoto, Semina vero in eo germinare non 

 possuiit, uti Setinebierius jam observavit; diminutio voluminis vero in hoc aere ob- 

 tinet. Causa hujus diminutionis quaeri videtur in putrefactione seminis. Fluidum 

 aeriforme post putredinem remanens est Gas Oxydum Carbonis. 



In vacuo Torricelliano plantae plures palustres aqua irrigatae per plures hebdo- 

 Biades vegetarunt ; hisce vero ex aqua quaedam Oxygenii portio advenit. 



Omnia huc usque allata jam absolutam necessitatem Oxygenii ad plantarum vegeta» . 

 tionera dcmonstrasse mihi videntur. Maxima autem hujus utilitas percipi non po« 

 test, formatio nempe Acidi Carbonici, nisi antea nobis patuerit quantam in plantas 

 haec raateries exserai vim. 



Transcamus igitur ad hanc considerationem. 



•tt 3'q J, 3, 



(«) J<i*;i»m/»,/, *. p. 195. (*)*.». p. 332. vol. 3. <«);,«. y, 14O. 



