COMMENTATIO ad QUAESTIONEM CHEMICAM. aj 



Aqua Acido Carbonico certa in proportione impraegnata niajore vi a plantis ab« 

 sorbetur, quam aqua pura, et in tali mixtione plantae laetius crescunt, uti de- 

 monstravcrunt Ruckert (<?), Fourcroy (*), Saussurius (c), Senncbier (rfj, 

 Rafn («) et alii. 



Prouti vero vidimus certam tantum proportionem Gas Acidi Carbonici Atmosphae» 

 rae admixti vegetationi favere, sic etiam illud in aqua obtinet. In aqua lioc Acido 

 saturata plantae flaccescunt. 



Omnes fere aquae subterraneae per strata terrae decurrentes hujus Acidi quandatn 

 quantitatem continent, et experientia docuit has aquas fertilissimos reddere agros. 



NuUa terra vere fertilis dici potest, nisi valeat sat largam Acidi Carbonici copiam 

 plantis largiri (/). 



Ex hac terra semper quaedam Acidi Carbonici quantitas evolvitur acris ambienti* 

 contactu. Omnis porro fimus idem hoc Acidum evolvit; (tum demum autem reli« 

 quiae vegetales seu animales fertilitatem augent, quando efFectu putrefactionis in 

 principia sua remota solvantur et inde imprimis Gas Acidum Carbonicum largiantur). 

 Aqua tunc solutum , ex pluviis vel alia ex causa terram humectante, radiculas intrat 

 et ita per vasa defertur. 



Hac ratione explicare valemus cur Carbonum pulvis agris inspersus eos fertiliores 

 reddat. In regionibus septentrionalibus semper hac materia utuntur ad illum scopura 

 uti aflarmat Toung (g). Narrat se vidisse in Suecia, pinos atque alias arbores e terr» 

 extractos , quodam ordine juxta se invicem positos , in agris combustos fuisse. Ci- 

 neres per quoddam tempus remanebant, et dein semina tali terrae fertilisatae luerunt 

 immissa. Gas Acidum Carbonicum ex combustione remanens multum huic tribuit, 

 Observationes dantur, quae docent (A) Gas Acidum Carbonicum ex agro fertili evo- 

 lutum non statim difflari, sed denso ejus strato agrum veluti obtegi; unde fit, 

 \it per pluviam et rorera Acidum illud iterum solvatur et terrae reddatur. Saussurt 

 et Itigenhousz observarunt in superficie agrorum cultorum majoj-em quantitatera Gas 

 Acidi Carbonici aeri inesse, quam solito Atmosphaerico. Sennebier (/) duas plan- 



tas 



(«) Xuciiri, d$r Ptldbau chtmisch »nt$n»clit^ 



(») /«c. <■//., Tom. 4. pag. 540. 



(*) SMutsure y loc, cit, pag. 26, 



(rf) Sitiniliitr, Phyi. l^iget., Tom. 3. pag. 3oS_ll7. 



(«) Raffn, lcc. cil. pag. 1»8. (/) /!«^» , p. «4. 



If ) roung, Euslirn r«ur, pag. igj. £,dj if jlgriiulture , Vol. I. p al». 



<*^ Cf. Sfrtntel, Itc, tlt, p«g, 1J5. (»J pag. ijj. 



