COMMENTATIO ad QUAESTIONEM CHEMICAM. 29 



Secretione peracta, variisque partibus nutritioni plantae inservientibus depositis , per 

 folia rursus aqna exlialatur, vel in statu liquido, vel gazoso ; quam evaporationera in- 

 terdiu tantuni locura habere, probavit Halesius (<?) sub iuflaxu solis , uti mox vi« 

 debimus. 



Transeamus autem nunc ad considerandam ipsam actionera atque cHicaciara liujus aquae 

 ladicibus et foliis absorptae et indagemus , qua ratione varias ibi deponat partes nutritioui 

 vegetali absolute necessarias. 



Duplex ejus actio est , 1''. enira' dissolvit particulas nutritivas liiirao fimoqne insiras 

 et earum est veliicnlum. 1°. Propria sua decompositione Hydrogenium atqueOxygeniura , 

 principia admodum necessaria, largitur. 



Dubitare non possumus , quin aqua sit veliiculum omnium fere materierum nutritiva» 

 rum terra contentarum. In examine enim plantarnm combustarum praetcr elenienta scin- 

 per praesentia (Oxygenium, Hydrogenium , et Carbonicum ) varias terras, sales , me- 

 talla etc. detegimus. 



Haec nonnulU, ut 7«//, van Helmotit^ Braconnot ^ etc. tamquam producia spectarunt 

 «regerativa , cx Aeris Atmosphaerici et aquae varimoda mixtione et decompositione. 



Confusa vero et erronea videtur haec sententia dum nec synthetice nec analyticc 

 tales materies ex hisce principiis formari possunt; convenit illa Idea cum ea Alchemista- 

 Tum qui Aurum producere voluerunt ex materiis nil ejus continentibus. 



Pro certo autem constat ex Atmosphaera plantis nihil aliud accedere, quam Gas Oxy- 

 genium, et Acidum Carbonicum; Azoton vero ex aere ( uti ante vidimns) non absor- 

 beri a vegetabilibus , etsi ipsum inter elementa plantarum essencialia locum habeat : nc- 

 que materjas terreas, quae plantis insunt et contribuere possunt ad formandum carum 

 partes solidas , in statu Gazoso in Atmosphaera adesse, Insunt vero omnia ea aquae hu- 

 mum permeanti et radices intranti ; eademque in aqua solutae sunt materiae extractivae , 

 Azoton continentes, klque radicibus plantae administrantes. 



Plantae e Natura in Saxis aridis crescentes vel arena pura ,, e particulis (reliquiis) ve- 

 getabilibus et Aniraalibus ia Atmosphaera circumnatantibus hauriunt ea aliiuenta quae 

 gaza iis praebere non possunt. 



Haec corpuscula in superficiem foliorum se deponunt ab aqua incumbcnte (pluvia vel 

 rorc) solvuntur ct ita soluta , vasa intrant, 



Aqua pluvialis quara maxime hisce principiis ouusta est , et exinde taiuara vim 



fo^* 



D3 



