I 



COMMENTATIO ad QUAESTIONEM CIIEMICAM. g3 



detegere tentavit mutuam in se invicem agendi rationem («); eo tamen pervenire non 

 potuit, ut veram ejiis indolem cognosceret, sed tantum ex observatiouibus illi patuit 

 lucem non esse simplicem , verum variis principiis compositam. 



Post illum vero, quum doctrina chemica perfectionis faciem induere incipiebat, 

 alii (_b') exstiterunt illiistres Physici qui Lucis Naturam atque vires indagaverunt. 



Scheeh inprimis et Seimebier invenerunt lucem compositam esse variis radiis , quorum 

 alii coloriferi, alii caioriferi essent. Alii (c) lucem spectarunt taraquam calorici modi» 

 ficationem quia saepe eosdem ac caloricum ederet efFectus. Ingeniosissimam vero circa 

 hujus Naturam sententiam protulit Grennius ; arbitrabatur nimirum Lucem radiantem com- 

 poni duplici materia , cujus altera pars caloricum , altera ISIateries Lticis esset sive j)rin- 

 cipitim inflammabile, combustibile ; hanc (Materiem Lucis nempe ) per se elasticitate ca- 

 lere , eam vero aeque ac virtutem radiantem accipere ab accedente calorico; porro ex 

 varia utriusque materiae proportione , varietatem lucis coloratae , et diversam refractio' 

 Eem proficisci; corpora terrestria, duce affinitate , vel omnem radiantem attrahere lucem, 

 eamque fixam reddere, vel , basin lucis , sive principium combiistibile unum adsciseere, 

 relictum vero Carbonicum non liberum apparere, partira quod adeo tenue sit fluidum , 

 partim quod aliis causis latens fiat; corpora denique inflammabilia dum comburuntur, 

 emittere basin lucis (</). — Uti nunc Ltix mirabilis per se est materia , ita etiara rairabi- 

 Ijter agit in omnem materiem terrestrem , tam organicam quam iuorganicam. In regnura 

 animale certe maxlmam habet influentiam et praesertim in vitam hominum. Homini lux 

 fons est plurimarum voluptatum, jucundissimus vitae sensus, et exinde maximura Natu- 

 lae beueficium. Magna illa actio et potens influentia, hominem cum Natura conjungir. 

 Ke miremur ergo homines nonnuUos Lucem ut Deum comprecari et omnes illam cum 

 animo quaerere. Praeclare di.xit Hufelandius : inter genios yitae iuprimis pertinet Lux, 

 absque ullo dubio ipsius amica, cognata , et certe pluris momeiili quam in genere yidetur, 

 Omne creatum eo perfectiorem degit vitam , quo magis Lucis influxu fruatur, 

 Deme lucera animali , color mutatur, vircs deperduntur, cresccre desinit et sequitur 

 mors. Homo absque Luce fitpalhdus, debilis, stupidus vitaeque energeiam perdit Ce). 



Noo 



(«) iViwM», Op. pag. 270. sq. 



(i) Schteli , sur U Fiu. Rumfori , Jtnrnal dt Nicholmn , Torn. IX. pag. «0, Slnnehiir, hc. cli. T. 11. p. 55. 

 Cren ^ handbuch der Getammtefi Cliemie. ttJvciiier, /, t, Tom II pag. 387. 



(c) Clrlaniier, ytnfai.gtgriirde der Chemil. 



Cd') Conf. Gren, loc. cit. Tom. I. pag. 153. 



(«, Ihrn, Viber dit ITirkungtn ies i.iehts nrf die lebenien meniehlicttn Korfer . KoDingsberg. 1799. Cosf, 

 Uinhill, Rilier, e(c. 



E 



