3,^ EUGENII DAVIDS 



Non minorem Lucis efficaciani observamus in vegetationem , uti ex sequentibus patebtt. 

 Omne quod vivit , (uti in introductione vidimus,) orane corpus organicura praeii- 

 tum est facultate, qua valet stimulos percipere atque in eos reagere. Regnum vegeta- 

 bile itaque etiam a Natura aecepic facultatem ut plantae a plurirais irritamentis, innume- 

 ris modis, stimulemur, irritentur, in accepta irritamenta efficaciter reagant, vimque 

 vi opponant. 



Hancce facultatem, Irritabilitatem scilicet, plantis inesse, egrcgie probarunt Cel. viri, 

 Brugmans, VanMarum, Humboldt w. atque ex hac virtute , nutritionis vegetabilium 

 processum, rationemque singularum, rectius illustrare studuerunt. 



Ita Cel. V. Marum («), motum fluidorum in plantarum vasis non a viribus mcclia- 

 nicis attractivis nec ab aeris attenuatione ope radiorum solis, sed a propria contractilitate 

 irritabili , pendere, experiroentis demonstravit , in quibus Brugmansium , Couhn, (y) 

 et Ikbenstreiiium consentientes habuit. Oranes autem plantarum functiones vitales ab 

 hac Irriiabiliiate pendent, Ita ut, ea destructa , vita plantae exstinguatur. 



Nil nunc majori efficacia in plantarum organa agere videtur, sive potius, nihil tani 

 efiicace organa ad functiones suas exercendas exciiat, quam Liix. 



Permultis observationibus experimentisque enim constitit, quanta vi omnes partes vi- 

 rentes vegetabilium contactum , seu inflaxum Lucis, quaerant, tam Solaris , quam Lara- 

 padum (c); in cubiculo autcni collocatas pjantas videmus , folia pagina superiore dili- 

 genter et studiose versus fenestram vertere, lucetn transmittentem. 



Quotidie observamus, planras sub densis dumis sentibusque occultas rairabiliter exituin 

 sibi parare atque spatiola quucrere, ut ita in contactum cum Luce venircnt. Manifestissi» 

 nie influxus Lucis in regnum vegetabile nobis apparet ex somno et vigiliis plantarum. 

 Sunt plantae ( </) quarum folia , occidcnte sole situm mutent , deperdeant, se inclinent, 

 et se impontint floribus fructibusque; nocte vero finiente et sole oricnte, pristinum sta- 

 tum recuperant , et se amicis solis radiis opponunt. Videtur liic somnus ita explicanlus 

 ex absentia Lucis ; praesentc enim illa, vasa folii et petioli stimulaiuur, tonus sustenta- 

 tur et augetur; absente vero, stiraulus cessat, et ita per quoddam tempus reactio ia 



plan- 



(fl) Dc ATttu fluitiornm in p'antis, 



fii) De iilutfftii humorum in rcgno ar^anico indah ^ I789. 



(cj llumhoUi , I. c. p. i;o. Dccandolle In Gilhcrts /inf:alcn , Fa!C. XIV. p. 3. Ao. i8o|. Is varla iaitltnlc ex- 

 perimcmi cuin diversls plaml! in C3vca probc claui», et inuliaruin lanipailum luce largiisirae illiisiraii, uc 

 vidcrct an Lnx tanfjm solis vegetationcm pbntarum adjiivet. ec ruatcnus haec I uce Lampadum tupplerl possec ^ 

 Invi niiqup varias plan;as lacie ec solito celerlus crevlsse , viridibusque foliis ct caulibus vegctasse. 

 i^ j Conf. Jiiif', r'8. 16/. 



