COMMENTATIO ad QUAESTIONlM CHEMICAM. SS 



planta nulla datur. Patet exinde noctem etiam quamdam utilitatem adferre vitae vege- 

 tabilium ; si enim semper vigeret Lux, nimis incitatis organis , lassitudine irrumpente, 

 Don amplius stimulos perciperent et mox siccae et oppressae succumberent plantae; 

 videmus ita, 



„ Quid solis Radii, quid tristis nocte profunda" 

 „ Caligo odicii praestet " 



Inter primarias functiones vitales vegetabilium pertinent (uti jam patuit) absorptio et 

 exbalatio; longe vero liarum effectus sunt diversi , prnut fruantur, luce vel careant. 



Absorptio v. g. Acidi Carbonici multo majdr est in plantis soli expositis , quara in 

 iis, quae in locis umbrosis vegetant : iii tenebris autem tornet, et ut ita dicam , silet : 

 sole occidente loco absorptionis Acidi Carbonici , liujus exspiratio obtinet (<»). 



Antea jam vidimus Acidum Carbonicum et aquam praecipua esse plantarum alimen- 

 ta: quanta nunc Lucis sit utilitas et vis in vegetationem ex eo percipimus quod Lujt 

 nioderamen habeat in absorptionem et cxhalationem harum materiarum ; ita constitit, 

 cxhalationem Oxygenii et Aquae ab infliixu Lucis pen !ere (^), quie substantiae , si re» 

 tinereutur, procul dubio vegetabilium fabricae nocerent, et gravissimas inferrent mo- 

 lestias. 



Ad decompositionem Acidi Carbonici ahsolute requiritur; diu enira jam observatum 

 fuit, plantas , quarum vegetatio non adjuvabatur radiorum solarium stimulo, babitu suo 

 multum a ceteris plantis discrepare. Plerumque inertes sunt , parum sapidae aut odorae, 

 succis oppicae, radices habent diffusas , teneras, folia languida (c) viridi pigmL-nto 

 destjtuta (^^tioldcs^. Hujus exemplum nobis praebent tolia Lactucae interna , ad quac 

 Lucis actio penetrare non potesc. 



Cum autem antea jam diximus lucem requiri tanqoam sttmulum , excitantem organa ad 

 Acidi Carbonici decompositionem, haec vi-getaiiouis incrtia optime explicari potest es 

 impedita Acidi Carbonici decompositione, deficiente stimulo I.ucis. 



Obscrvavit Senncbier (rf) talts plar.tas ( in locis umbrosis vegetantes) abundare Aci- 

 do Carbonico; si autem Lumini exponuntur, illud, intra spatium aliquot dierum de« 



com« 



(» ■) Prititliy, Toni. I. pag. 131. Seiiniiier , lec. cit. pag. 10. /ngiihoiiiz, T. I. p. 51. Sauniire , p. 30. 

 (*) lltlei , ht, cit. pag. l^. Cueltard, Mtmoirts tur la Traiisjiiialiiin intiiiiiile Je-s Plantii , !\Iem. dt 

 fAfd. pag. e/'^. 



(f) ysb inmoitaU jlristoiih jam iUud oberTatuni fult. uti oatet ex op. ed. 3 Duval, pr 12IS. ■rifi xfM^' 

 «M tenntt , lur let fiuiiiii, pag. loij, JtUestus, Jeurniil ie P'i>jij.i«, 1776. pag. 445. Senntbltr , ht, ti>w 

 Tom II. pag. 5t. 



(,i) lic. cit, T«Di. UI. pag. 206. 



E 2 



