COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PHILOSOPHICAM, f 



Quidam voluptatem malum sua natura putant. Sed ut perspiciatis unde omnis iste 

 natus sit error, totam rem aperiam. Nemo ipsam voluptatem , quia voluptas sit 

 aspernatur, aut odit, aut fugit, sed quia cnnsequuntur magni dolores eos qui ratione 

 voluptatum sequi nesciunt. Neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum , quia do. 

 lor sit , amet, ccnsectetur, adipisci velit; sed quia nonnumquam ejusmodi tempora 

 jncidunt, ut labore et dolore magnam aliqiiam quaerat voluptatera. Qnis autem vel 

 eum jure reprehtnderit, qui in ea voluptate velit esse , quam nihil molestiae conse- 

 quatur, vel illura , qui dolorem eum fugiat, quo voluptas nulla paretur ( i ). 



Sed universe voluptas videtur esse, ut principium , ita et finis beatae vitae; quando 

 est bonum primum et congenitum , ipsaque est a qua electionem fugamque omnera au- 

 spicamur, et in quam tandem desinimus, hoc affectu usi tamquam regula ad omne bo« 

 num dijudicandum (2). 



Et voluptatem quidem esse primum congenitumque bonum, sive, ut solent dicere, 

 primum aptum , accommodatumque naturae, ex eo demonstratur, quod omne animal 

 simul atque natum sit voluptatem appetere eaque gaudere ut summo bono, dolorem 

 aspemari ut summum malum , et quantum possit, a se repellere solet ; idque facere 

 tiondum depravatum , ipsa natura incorrupte atque integre judicante Cs)» Hoc et ex 

 eo confirmatur quod felicitas non aliunde esse felicitas intelligitur , quam quia est sta- 

 tus, in quo licet quam suavissime jucundissimeque, hoc est, quantum fieri potest 

 roasima cum voluptate degere. ToIIe enim hanc suavitatera , voluptatem e vita, ecqua , 

 qraeso, tibi notio felicitatis supererit, non divinae modo, verum et alterius (4)? 



Duo sunt voluptatum genera. Altera quidem spectari potest tamquam in statu seu 

 quiete, adeo ut nihil aliud sit quam placiditas, sedatio et vacuitas immunitasve a per» 

 turbatione et dolore: altera vero tamquam in motu , ut consistat in suavi motione, vel- 

 uti laetiiia , hilaritate et quacunque sensus jucunde et quadam quasi dulcedine et titil» 

 latione movetur, ut , dura quis per famem et sitim eJit ac bibit (5). 



Quando voluptatem dicimus Finem, non intelligimus eas voluptates, quae sunt aso- 

 toriim , aut aliorum etiam quatenus spectantlir in ipsa actione fruendi , sed illud ia- 

 telligimus non dolere corpore, atque animo non perturbari (6). Procul removemu» 



tur- 



( I ■) Cic. Flnibus I. 10. 



(2 ) Epicur. in Epist. ad Menoec. apiid Diog. Laert., X. 139. 



(3) Finibus I. 9. (4) Gassendi, T. II. p. 430- 



(5) Cic. Finibus I. 11. Gassendi, T. II. p. 430. col. 3. 



(6) Epicur. in Ep. ad Menoec. apud Diog. Laert. , X. 131 sqq. 



