COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PHILOSOPHICAM. n 



<5uod solet maximum Hietum incutere maximamque adeo perturbationem creare m 

 tominum mentibus illud est, quod dum existimant, esse quasdam beatas atque immorta. 

 les Naturas, censent tamen ipsis inesse contrarias hisce attributis voluntates, actio' 

 nes (i). Sed hoc tenendum: quod beatum aeternumque est neque ipsum aut nego» 

 tium babere, neque alieri exhibere, quare neque gratia neque iri tanguntur Dii (2). 



Quod ad fortitudinera circa merum mortis, assuesce reputare nihil ad nos pertinere 

 mortem , quandoquidem quicquid est sive boni , sive mali , cum sensu est ; mors au« 

 tem sengus privatio est. Exquisita porro notitia mortem nihil pertinere ad nos (3): 

 praestat ut hac vita mortali fruamur, non quidpiam incerti temporis adjicientes, sed 

 cupiditatem immortalitatis abjicientes. Nihil enim mali ia vita est illi, cui egregie 

 perspectum es: nihil esse mali in vitae privatione, adeo ut sit ineptus , qui time» 

 re se mortem dicat , non quod , praesens si fuerit , moeroris quicquam afferat , sed 

 quod donec futura est, molestiae nihil exhibet, id, dum exspectatur, nequicquam 

 contristat. Igitur quod omnium malorum maxime horrendum existimatur mors , nihil 

 ad nos attinet, quia dum nos sumus, mors non adest , et ubi mors adest, nos non 

 sumus: adeo ut neque ad vivos , neque ad mortuos pertineat, quoniam alteros quidem 

 non attingit, alteri vero nulli sunt (4).] 



Quod autem reliquas aegruudines attinet , sapientem quoque et iiinocentem virum 

 posse aliquando et in jus vocari (5) et damnari et caedi et varie torqueri, mani- 

 festum est. Tunc sapientis est haec ferre aequo fortique animo (6). Sapiens ratio- 

 nis consilio tolerabit injurias (7). Sapiens eciam in tormentis, ingemat licet , bea- 

 tus erit (8). Adversus fortunam se comparabit (9). Ad dolorera ita paratus est, 

 ut meminerit maximos non diu in corpore perseverare , longos autem solere leves 

 esse ( 10). 



Jusiitia restat , ut de omni virtute sit dictum. Sed similia fere dici possunt. Ut 

 enim sapientiara, temperantiam , fortitudinem copulatas esse docui cum voluptate, ut 



ab 



( I ) Epic. 1. 1. ct Gassend. II. p. 446, col. i. 



(2) Epic. in xup. Si^. ap. Diog. Laert. X. Si^x I. His consentanca canit Lucretius, I. v. 57 

 sqq. Cf. 6ext. Emp. Pyrrlion. Inst. I. §. 155. 

 (3 ) Sexu Emp. 1. I. III. §. 229. p. 185. Ed. Fabr. it. adv. Gramm. §. 273 , 2S3. 



(4) Epic. in Ep. ad Menoec. apnd D. L. X. §. 125. 



(5) IJ. §. 119, (6) Gass. H. p. 448. col. 3. 



(7) Epic. 1, 1. §. ii3. (8) Ibid. (9) Epic. ap. Diog. L. X. 



( 10 ) Epic. ia xvf. io^. apud Diog. L. X. §. 140. 



B a 



