COMMENTATIO ad QUAESTIONENI PHILOSOPHICAM. ig 



Nulhis dubito affirmare , Epicuream felicitatem homines vere felices reddere tiequa- 

 quatn posse, eamque liomine indignam esse. 



Felicitatem in voluptate posuit. Qiiod si voluptatem corpoream intellexerlt, vastus 

 quidem campus pateret declamationibus contra voluptatem: sed supervacaneum foret 

 de terrendis efTectibus loqui ejusmodi pliilosophiae , quae lurpitudines non modo ex> 

 cusat sed et praescribit. 



Agamus potius de Epicureis dogmatibus honesto sensu acceptis. Nam Epicu-- 

 reae scholae fautores declamationes istas non toliranios , dicerent , Epicurique phL« 

 losophiam non voluptates corporeas intellcNisse, sed Indolentiam corporis et tranquil- 

 litatem mentis; vetasse voluptatem in motu , sed Felicitatem posuisse in doloris ab- 

 sentia. 



Quae quidem quum eos declarantes audimus, nonue quivis simul animadvertit, ejus- 

 modi doctrinam inanem esse subtilitatem? Provocat Epicurus ad animalia; ex anima-- 

 libus principia et systema deduci simulat, quiJ autem? num audeut dicere animalii 

 nihil amplius desiderare cum ejusmoJi conditionera nacta sunt , in qua non doleant? 

 Hac coctenta non sunt. Testes Epicureorum videmus sempcr semperque novas deli- 

 cias, novasque sibi voluptates quaerere: in illud iuientos , ut statum jucundiorem red- 

 dant, et propterea nuUam voluptatem in motu praetermittere, sed hanc sequi potius 

 atque appetere. Hi igitur revera illa quaerunt, quae Epicurus non quaerenda et vetare 

 simulat. Ergo principium Epicurei ratiocinii falsum est: ipsa animalia argumeutis con» 

 tradicunt ( i ). 



Sed rclinquamus animalia, et ponamus hominis veram felicitatem sitam esse in In- 

 dolentia. .^^i,.y o. 



Alia jim objectio oritur. Clara et distincta iudoleatiae definitio dari nequit. Tra- 

 dunt hauc di.nnitionein non minus vagam : indolentii est absentia doloris. Sed quis 

 tandem terminus erit atque limes , quem transgredi non debeat indolcntia ? Pro- 

 fecto hujusmodi stritus dcfiniti nequit, in quo nulla iu niotu voluptas adsit, Pro- 

 pius intuenti apparebit, illic, ubi doloris absentia, et voluptates quidem negativae,- 

 nullae vtro voluptates in motu adesse videbamur , • scmper , quamquam paucas , ta- 

 men adesse voluptates posiiivas in motu. Cogitaiione abstraliere possumus eumque. 

 Dobis fingerc statum , iu quo nulla aosit voluptas iu motu; mox tamcn agnoscemus 

 conditionem illam non nisi ingenii Jusum essc, nequc rcvcra existcre. Apparebit ho- 



mi- 



( 1 ) Cf. Pliit, de Viri. Mor. C. 8 et i6. 



