COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PHILOSOPHICAM. 17 



maximuni remedium ex Epicuri therapia, ut Cicero ait, hoc est: si dolor magnus est, 

 brevis erit; si longus , levis. 



Quod ad priniam hujus sententiae partera attinet , etiamsi vera sit, tamen eo ipso 

 tempore, quo vehementi illo malo laboramus, raiserrimi sumus , omnique solatio desdtu- 

 ti. Licet tempus breve sit, ratione habita aliorum morborum, tauien longum est non 

 solum in opiuione aegrotantis , sed quoque si comparatur cum vehementia mali. Sae- 

 pissime quoque homines per crudelissima mala non subito , sed sensim sensimque con« 

 sumuntur, Et sl intervalla habet morbus, post haec intervalla vis mali eo vehemeu- 

 tius urget; igitur parvi, ne dicam nullius pretii talia intervalla habenda sunt. 



Sed ponamus malum magnum breve esse solere. Cur sic solet ? quoniam mors haec 

 mala brevi terminat. Egregia profecto consolatio! quodsi nunc praeterea recurrere de» 

 beret homo ad Epicuri contra mortem solatia , ad miserrimam conditionem ad desperatio- 

 nem fere redigeretur. 



At fortasse quis vellet Epicuri systema amplecti , omittere vero ea quae circa nior- 

 tem tradit. Sed qui immortalitati credit , quid huic homini cum Epicuri philosophia 

 esset? 



Ad alteram sententiae partem quod attinet, si longum est malum , leve est; etiam 

 hoc refellit experientia. Ipsa quoque temporis diuturnitas , quo mala patimur, tanta 

 est et tantopere nos cruciat, ut levitas mali aegritudinem ex diuturnitate acceptam com* 

 pensare nequeat nec dimovere ( i ). 



Ad infelicitatem patiendam Epicurus fortitudinem et constantiam praecipit : idquc 

 tanta severitate ut semper ad haec praecepta Epicurei provocare possint , cum eo- 

 rum philosophia mollis atque eftetBinata vocatur. .Sed ipsa haec praeceptorum seve» 

 litas atque immanitas affectationem fucumque produnt, et ab Epicuro tradita risum 

 mo.vent. Non cohaerere haec possunt cum caeteris Epicuri dogmatibus , neque exinde 

 deduci. Dolorem summum malum dicit (2). Quid igitur refert, Epicnre, fortitu- 

 dinis praestantiam decantare , cum nuliam viam ostendis qua ad hanc fortitudinera 

 perveniam , cumque per dolorem sunimura malum mihl adesse ipsa tua philoso- 

 phia docet? quid? niim honiini assueto, non dico turpi voluptati , sed tranquillitati, 

 commoditati ; homini qui vitae placidum cursum adspicere soiet, diim procellae frfmunt 

 navemque percutiunt et jactant, vires aderunt ad mala paticnda? Num ullum solatium 



in« 



CO Cf. Cic. Fin. IL sp. 

 C») Ib. C. p. 



