COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PHlLOSOPHlCAM. 



A9 



Perturbationum absentia, quam Stoici praeceperiint, a raultis improbata , a multis lau- 

 data est. Cujus dissensionis hic praecipuus fons videtur, quod ( ut fit) non acciira. 

 te distinxcrint rem de qua dissererent. Etenira si ex Zenonis scliolae sencentiis de ani- 

 mi perturbationibus id confici possit , illam scholam sub perturbationum nomine ab 

 insania detrahere voluisse sapientem, quid in hoc praecepto immane" quae tandem 

 esset causa quare hoc praeceptum ab aliis tantopere laudaretur, ab aliis exploderetur , 

 a nonnullis etiam temperaretur? Quis nnquam philosoplius scholae dedit veniam in- 

 saniendi, a recta ratinne se avertendi? Et revera in dogmatibus de animi perturba* 

 tionibus Stoici nil nisi furores et insaniam reprehendisse videntur. 



Et primo quidera irrationales animi motus tollendos diserte significavit Zeno. Nam cuta 

 perturbationibus vacuum statuit sapientem, perturbationes sic definit (apud Diog. Laer* 

 tium VII. iio. ) ■jxh:; iirm j; «Asysf x*) vxpx (Pu^iv i^ux^i Kir/,sig. Quae Cicero (Tuscul. 

 IV. 6. ) ita vertit et eidem Zenoni tribuit „ perturbatio est aversa a recta ratione contra 

 naturam animi commeiio'" vel brevlus: „ pcrturbatio est appetitus vehementior, sed 

 vehementiorem eam voluntesse, quae longius discesserit a naturae constantia (i)." 



Nonne ex liis Zenonis definitionibus patet hunc philosophum per perturbationem 

 intellexisse iinaniam? Nonne igitur hoc tantummodo voluit, insania vacuum esse sa- 

 pientem? Nam quid aliud est insania, nisi aversa a reCa ratione, contra nattiram , 

 longius a natura discedens , yehemens ajfectus? Non igitur opus est, rationales , na- 

 tursles , dulces, humanitatis motus conira Zenonis scholam defendere. Non conentur 

 homines a culpatione libcrare ejusmodi motus , qui tantum absunt ut mentem e statu deji- 

 ciant, ut contra hominum virtutes ex iis nascantur, serventur, augeantur; ex quibus 

 innumerabiles felicitatis fontes derivantur; ex quibus denique praestantia hominis prae 

 ceteris animalibus animi gaudiis carentibus eximie apparet. Tales enim motus non in- 

 tellexit Zeno. De irrationalibus, de stolidis loquitur. Hos radicitus exstirpandos cen- 

 suit, hos contra adversariorum oppugnationes facile defendere potuit. 



Sed, dicat quis , etiam doloris, meius, laetitiae motus sustulit? Nonne propterea 

 Zeno culpandus est? Num igitur eorum conatus supervacanei sunt qui hujusmodi 

 motus contra Zenonis severitatem defendere conantur ? 



Ag- 



IV. 6. 15 et 31. Acad. I. 10. Marc. Anton. V. 2(S et 37. VII. 1%. Viri. 30. 47. 48. 49 et 55. 

 IX. 7. 33. X. 3. 33. XII. 17 in fiiie, 27, Episr. 24. 2p. Pliitarcli. de Virr. Mor. 20 et a», 



(l ) niiSo? S' £Tv*( ^utii »f;/<v }i>.tBvi'^iujxv kxX irxiti (alil ^tewS^ ) t5 xlfiuvTt Aoy»' ? *«iJ 

 xivvjiri? i^i/j;?? Ttffi (pCiriv Apf etitionem iiimiam nec rationi obteu)pcrr.ntem vcl animi praeter nuu. 

 lam motum, Stob. p. 175. 



D3 



