COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PHILOSOPHICAM. 31 



t, Falsa est ista ( Peripateticorum ) mediocritas et inutilis, eodemque loco habetida, 



quasi quis diceret, modice insanietjdum, modice aegrotandum. Nam non diminutionem 



nialorum (qiialia sine dubio sunt desperatio et insania') in bono viro intelligo, sed 



vacationem; nulla debent esse, non parva. " Jure igitur Cicero ibidem similes, quales 



Seneca rationes contra Peripateticos afTert. Sed vereor ne omnia ista argumeuta super- 



vacanea sint habenda , simulatqus illud tenemus , Zenonem sub perturbationum nomine 



insaniam intellexisse insaniamque cxstirpandam voluisse. Et Cicero Stoicorum senten» 



tiae defensionera jam absolverat hisce verbis initio c. 24. L. IV. ,, Secundum Peri« 



pateticorum sententiam dicamus igitur utilctn insaniam?" Qtiotiescunque igitur natura» 



les , moderati et rationi consen.anei afFectus in animo adsunt, nil in Zenonis Scho- 



lae de petturbationibus dogmatibus invcnitur, quod illos affectus prohibeat, 



Idque eo minus quo Zeno quosdam motus sapienti suo indulget. 



Etenim postquam huic iirx$elxv (i. e. insaniae absentiam , vacuitatem) praecepit, sta» 



tim haec sequuntur: XtuikoI (pxir) slixi li xx) aXKov djraSij , tov 0xuhov' iv /a-u \6yi' 



fiivov Tji ff-xAw^ xa) tiTpixT^. Dicunt Stoici et alium xTxSij stultum hominem scil. quod 



valet ac si dicas durum et immobilem. Et revera si rationi et naturae adversantes 



motus tollit , Zeno quosdam tamen motus sapienti suo negare non ausit. 



Notandum ( ut verbis utar Bruckeri in Hist. Crit. Phil. I. p. 9,55. ed. 1767 ) tri» 

 in perturbationibus momenta distii xisse Stoicos , primum animi visis commotionem for- 

 tuito factam, consensionem voluntatis, atque iropetum. 



Seneca de Ira IL 3 , clare monet nihil ex his quae animuin fortuito impellunt affectu» 

 nomine vocari debere, ista enim pati magis animura quam facere; sed affectus adesse 

 non quum ad oblatam rerum speciem movemur, sed cuni permittimus nos illis, et 

 hunc fortuitum motum sequimur. Hoc probabant et inculcabant : impetum qui sine 

 assensu meniis esse nequit, supprimendum esse. Ex quibus patet Stoicos dvxhlag pa- 

 tronos ab iis qui (HTpoTrxSelxg commendarunt non valde dissidere, licet Peripateticoruns 

 affectus alterius generis sint quam Stoicorum. Nara moderati Peripateticorum afFectus 

 non erant moderati furores , sed motus intelligebant rationi naturaeque consentaneos. 



Zenonis Scholam quibusdam motibus parcere docet Lipsius in Manuduct. ad Stoico»- 

 rum Phil. III. diss. Vil : „carere afFectibus sapienteui di.ximus, sed quo sensu? Non illo, 

 quo vulgus exaudit et exagitat, ut sapiens nuUas vellicationes aut morsus habeat. 

 Nec hoc dico, non sentit incommoda sed vincit ( i ). Alibi Seneca in Ep. 71 „ noa 



«du-- 



(i) Sencca, dc Ptovidentia C. IL T. I.. p. aas. 



