COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PIirLOSOPHIC \M. 45 



praecepto omnes proscrifaere? Quod quidem eo minus sano judicio consentaneum est, 

 quod multi homines ejusmodi affectuum vi piorsus carent, multi contra illis afficiuntur. 

 Quodnam igitur est illud generale praeceptum, quod in his simulationem parit, in il- 

 lis supervacaneum est ? 



Ex afFeciibus au:em multa bona oriuntur. Stolidus is sit, qui eorum vi abutitur in 

 inanibus rebus, in ficto et vano dolore sive producendo, sive alendo, sive augendo. Sed 

 quando alicctus illi rationem comitem habent , et ad virtutem applicantur, magna sunt 

 virtutis adjumenta optimaeque virtutum conservatrices. Tunc per affectus illos animi 

 commoventur , Virtutis et pulchritudine et exemplis et constantia propositis. Commo. 

 ventur et animi per miseram vitii turpitudinem ; et quo magis liominem commovet prae- 

 staniia virtutis eo magis metuet et cavebit ne praeclarus hic affectus corrumnatur et 

 pervertatur vilibus et indignis rebus ( i ). Sine dubio per affectus homines multo ma- 

 gis doloris pcndere gravantur, sed majora quoque solatia percipiunt ex amicitia , ut de 

 aliis solatii fontibus taceam. 



IUi qui affectibus carent hos saepe Egoismo inquinatos et sua propria infelicitate pror» 

 sus fractos videmus. Egoismus autem ei, quem dolore aflicit , etiam injicit ruborem; et 

 sic duri, ut vocantur, homines caeteris non feliciores sunt, sed contra non solum suis 

 malis veheroentius deprirauntur, verum et solatiorum beneficia iis abripit pudor, 



Haec omnia autem non a Stoicis sed ab horum temporum hominibus dicta esse 

 possunt. Stoici nil aliud nisi fortitudinem et indifferentiam contra doloris vim ut re« 

 niedium adhibere potuerunt. Et omnino confitendum est admiratione dignos esse iU 

 los, qui hanc partem sequi non aspemati sunt, quique in eo solummodo culpandi vi- 

 dentur, quod nil aliud nisi constantiae, nobilitatis, fortitudinis, animi magnitudinis 

 vocem audire vellent. Si in illo erraiunt, confitendum tamsn est hujusmodi errorem 

 pulchrum et laudi iis esse. 



Sed 



( 1 ) Liceat hic etiam Aticillonis verba referrc. Quid enim melius facerc possnai , qnnra ejus- 

 modi pnlcris cscerptis hocce specimen ornare ? „ Nons appoitoiis toiis en naissani la premiere 

 etincelle de ce beau feu , mais il pent s'ctciiidre faiite d'alimens; nous devons le dtivclopper et di- 

 riger son activiti- bienfaisante snr des objets dignes de lui. Souven: noiis denatnrons notre sen- 

 sibilitd , cn donnant notre coeur ^ des objets pu^rils , nous la prostitnons ft e.cs choses dc pm 

 d'importance , qui ne sauraient remplir la capacite de notre ame , h des biens friyoles et pJrissnble» 

 qu'un moment peut nous enlever et qui pour prix de notre attachement ne nous laijsciit que dcs 

 legrets. Tel s'extasie sur une feuille ou sur un insecte, que les grauds lableaux de la natnre et le» 

 «ctnes intcressantes de la 6oci(;td trouvent froid et indifrL^rcm." 



F 3 



