COMMENTATIO ad QUAESf IONEM PHILOSOPHICAM. 51 



. corpus movent. Igitur perfectio accidentalis eandem rationem dcterminantem quam es- 

 sentialis habere debet, atque igitur actiones liberae, determinatae per easdem rationes 

 finales , per quas determinantur naturaks, ad perfecttonem hominis liominumque statiis 

 tendunt; ad imperfeclionem vero tendunt actiones quae per diversas rationes finales de- 

 terminantur ( i ). 



Magnam vim in hominum judiciis et opinione de virtutis et fdicitatis conjunctione 



faabet Leibnitzii dogma de harmonia praestabiiita, quare de illa pauca quaedam referam. 



Universalis omnino est ex sententia Leibnitzii harmonia eorum , quae in hoc mun- 



do , sive in toto universo eveniunt. Omnia inter se apta et colligata sunt et mutuo 



ad finem ultimum tendunt, Nulla hic addenda est limitatio (2). 



Sapientia infinira oronipotentis bonitati ejus imraensae juncta fecit ut nihil potuerit 

 melius fieri , omnibus computatis, quara quod a Deo est factum ; atque adeo, ut om- 

 nia sint perfecte harmonica, conspirentque pulcherrime inter se, res corporeae et in- 

 corporeae, causae efficientes et morales, regnum Dei physicum et morale , regnum na- 

 <urae et gratiae, ita quidem ut si quid in mundo videatur reprehendendum , id nostrae 

 ignorantiae imputandum sit (3). 

 Pauca adhuc ex Leibnitzio addamus ad virtutem pertinentia. 



Praecipimus (sic ait in annotationibus in Kingii librum de Origine mali 5. 17,) prae- 

 cipimus, virtutem sequendam esse, gratum animum praestandum , justitiam coltndatm 

 esse , non tantum ob commodum privatum, ob spem vel metum sed etiam ob volup- 

 tatem in bonis actionibus reperiendam ; alias nondum adspiravimus ad istum virtutis 

 gradum , quem , ut assequamur, remis velisque laborandum est. Hoc innuitur, quan- 

 do justitia et virtus per se ipsa amore prosequenda docetur." 



His consentiunt, ea quae Leibnitzius scribit apud Korthoitum , quaeque eodem loco 

 afferuntuT. 



„ Tantum abest, ut qui non spe aut metu superioris, sed propensione animi, recte 

 agit, juste non agat, ut ipse potissiraum juste agat, humana quadam divinae justitiap 

 imitatione. Nam qui amore Dei aut proxiaii bene facit, in ipso recto facto invenit 



vo« 



(l) Conf. %. 106. apud Liizac ct ipse Wolf. Pliil. Pract. Univ. part. I. §. 49, 55, 331 5 et 

 Luzac , Betoog over de Zeciekiinde, §. 6 , 7 ec 8. in dissertationibus Moralibus Stolpianis, a, i}'^^, 

 T. I. p. 9'. 



( 2 ) Kortholt Dispiit. de pliilosophia Leibuitzii Cliristianae Religioni Iiaud peiniciosa, InveuitiT 

 «me Eduionem Lacinam Tlieod. pag, XXII. 



( 3 ) Leibiiitzius in Causa Dei , §. 46 ec 47. 



G 2 



