COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PIIILOSOPIIICAM. 57, 



ratio bonum physicum constituit, sed sola lex Divina, non vero pliysicum actionum 

 bcnum oMigarionem constituunt et moralem bnnitatem ( i ). 



In Pliilosophia vero Leibnitzii in censum nou venit voluntas Dei , qua Suprcmi Do- 

 mini, non dependentia absoluta ab illo , cujus idea in nobis excitatur, quoties de obli. 

 gatione ex lege Divina orta sermo est: nihil horum hic consideratur (a). 



Quod autem atiinet ad communis vitae usum , hujus respectu cultui Dei et venera- 

 tioni satis prospectum est a Leibnitziana Pbilosophia, v. g. in superiorlbus Leibnitzii 

 insertis locis, atque in universa Theodicea. Sic quoque Wolfius docet (3): hominem 

 per ipsam essentiam atque naturam suam actiones suas omnes dirigere ad gloriae di- 

 vinae manifestationem. 



Praeterea philosophicis conrlusionibus periculosum et perBiciosum videatur systema, 

 quod docet Virtutem non nisi ad Felicitatem tendere. At profecto maxima hominum 

 pars non perversas istas conclusioncs format, sei multo magis Virtutem dilectam ha- 

 bebit et ad illius leges sese conformabit, cum sibi persuasum habet alia houiinibus im- 

 perata esse ut his revera feliciores fierent , alia contra vetita ne his eorum bonum phy- 

 sicum et morale penitus everteretur. 



Porro ostenderunt viri docti Leibnitzianam Scholam ejusmodi nexura inter Virtutem 

 et Fe'icitatem constituisse, ex quo ofllcia erga alios deduci nequeant scientificis con- 

 clusionibus, quibus docti illi Viri unice utuntur (4). 



Quamquam enim verba, quibus uti solent PhiloSophiae Leibnitzii aJdicti, subtilibus 

 ratiouibus e.xcusari posse videantur; ex iilorum tamen principiis sequitur , propriaui 

 felicitatem nobis supremum bouum esse; ergo alios hanc solam ob causam esse araan* 



dos, 



( I ) Ib. et §. 19. in nota D. Argiimentis confirmatur et contra objectiores defenditur haec sen. 

 tentia §. lo — 25. Cf. omnino Baibcyrac iu notis ad Ep. cens. Anon. §. 1$, p. too8. ap. Puffend. 

 de Off. liom. et civls. 



(2) Dryfhout. 1. 1. ap. Cl. Tydsm. p. 145, 



(3) Woir. Phil. Pr. I. p. 250. 



(4) Sic judicavere Cl. Cras. in Diss. de Princ. Morum , p. 44. item Dryflioiit in Diss. de Mora- 

 Utate, §. 22. apud Cl. Tydem. p. 156, docet: „ si felicltas nostra fons est officiorum, oiTicia erga 

 proximos collapsura esse." Cf. nota in Garvii, Grondbeg. der Zedeiiunde , p. 193. et Ernestns , de 

 Jure Nai. §. 28. in Init. Doctr. Sol. p. 421. „ qui utilitatcm ( sive ut ii loquuntur qui metaphy. 

 sico malunt, quam in morali doctrina usitato verbo uti peifcctioncm') in principii locum rcponunt , 

 torquent se vehementer in plerisque officiis , qu»e aliis debentur neque se facile expediunt in ils, 

 ^uae interna quadam honestate , sine respectu utilitatis , probaiuur. " 



H 



