COMMENTATIO ad QUAESTlONEM PHILOSOPHICAM. 6i 



fere sub pluribus categoriis simul. Hae sunt intellectus nostri quatuor praecipuae ca« 

 legOTJae, quarum qiiaeque tres modificationes in se continet. 

 I Categoria quantitatis. 



1°. unitatii sive generalitatis : omnia animantia sensum habent. 

 a°. pluralitatis sive particularitatis : multa officia difficiiia , quaedam facilia sunt. 

 3°. omnitudinis sive singularitatis : nuili homines volare possunt: idomerus mag." 

 nus fuit poeta. 

 II. Categoria quahtaus. 



1°. affirmationis aut realitatis : aurum est nieta!lura. 

 a°. negationis aut privationis : lapis non sentlt. 



3°. comitaiionis aut infinitatis: liaec res ab illa differt. Anloius ad immortalia 

 pertinet. 



III. Categoria relationis. 



1°. substantiae aut accidentis : homo habet rationem. Hic homo est substantia , 



habet rationem est accidens. 

 a°. causae aut efectuum : ignts (causa) ferrum lenit. (^knit est effectus). 

 3°. commumonis i. e. actionis et reactionis: si corpus percutit, unum ab altero 



repellitur : actio et reactio adest. 



IV. Categoria modalitatis. 



1°. possibilitatis aut impoisibilitatis : figura ex ao angulis constans possibilis est. 



Raiio practica falli nequit. 

 1°. esse a.\iK nonesse: arbor, quam video, est. Homo cum loo manibus non est. 

 3°. fiecessitatis aut contingentiae. Si sol lucet, lux necessaria est. Hodic uon 

 r.ecessarie pluet: id tanturaraodo contingens est. 

 Hae foimae non ab objectis in animo oriuntur, sed a priori jam in animo aderant. 

 AiKsque illis nuUo modo cogitare possumus, semper his formis cogitationes nostrae 

 adstringuntur, et quoniam cognare de rebus non possumus sine respectu categoriarum, 

 sponte consequens est , res a nobis cognosci , non uti per se sunt (i. e. yoiii^sm')» 

 sed uii ab intellectus formis nobis traduntur atque apparent (^^aiviiavx'). 



Jam vero sunt et rationi practicae formae (J). Nunc de forma legislatoria agamus. 

 Hacc forma legi?iatoria nihil aliud est, qiiam quod ratio practica per se, per se solam , 

 per suam naturam apta sit ad lege« generalcs necessariasqiie dandas ( a). 

 Pfobe noiandum est, ut ipse Kantius ait, „ hanc legumdationem nullum esse factum 



em- 



( I ) Crit. Mag. III. p. 75 »qq. ( 2 ) Ibid, L p. 151. 



H J 



