COMMENTATIO ad QUAESTIONEM THILOSOPHICAM. -55 



Fonna rationis practicae consistit in ea aptitudine, qua absolute obstringens et g«- 

 neralis sit lex omnibus rationalibus entibus. Hanc formam liabent omnes leges purae 

 practicae , et eo ipso differunt ab empiricis legibus, quae nunquam generalitatem abso» 

 lutam habere possunt. Nam quomodo lex generaliter omnia entia rationalia obstringere 

 posset, cum in alia quadam re quam in ratione, onmibus illis entibus communi, prin- 

 cipium habet, dum ex inclinationibus et accidentibus pendet (1)? 



De his sic Kantius (2): materia principii practici esi res voluntati proposita. Haec 

 vero materia aut est ratio voluntatem determinans, aut non. Si est ratio voluntatem 

 determinans, regula voluntatis conditioni empiricae (afFectioni repraesentationis jucundi 

 €t injucundi determinantis ad factum) subjecta foret, proinde nuUa lex practica esset. 

 Atqui, omni separata materia , i. e. quaque re voluniati propositft Cqua ratione de- 

 terminante) uihil quidquam de lege relinquitur, qaam sola forma legislationis uni- 

 versalis. 



Quoniam igitur utiiversalitas tamquam diacritica quaedam nota est legum practka- 

 Tum (3), hinc sequitur haec practica lex : 



Sic age^ ut lex subjectiya yoluntatis tuae semper possit simul qua principium valere 

 Jegislattonis universalis (4). Quam legem et sic enunciat Kantius (5): 



Nunquam aliter agere debco , nisi ita ut etiam yclle possim ut regula mea lex uni' 

 versalis constituatur. 



Clarius etiam sic enuntiari potest (6): sic age ut velle debeas omne ens rationale, 

 in eodem casu quo tu , eodem modo agere quo tu agis. 



Igitur si nornia actionum nostrarum formam universalitatis habet, convenit cum for« 

 <na legis practicae, sive cum ipsa morali lege. Juxta hanc legem moralem voluntas 

 normam liberam suam explorat, et si haec norma cum lege morali convenit , tunc vo- 

 luntas normam agnoscit ut suam, ut universalem , quamque libere seqiiatur (7). ' 



Jam vcro hoc postremum locum habere nequit in principiis materialibus; in his 

 enim non tatio practica per libertatera , £ed materia ipsa legem edit: tunc ratio practi- 



ca 



C I ) Ibkl. et Kant Ctit. rat. pr. p. 8, praef. ad met. mor. p. 258. met, mor. p. S78 , 279. 

 Ci) Crit. rat. pr. §.4. p. 15. 

 C3) Crit. mag. I. 152. 



C4) Kant crii. rat. pr. §. 7. p. 15. Met. mor. p. 295, 299, 314. cf. crit, raag. I. 153 sq<i. V. 

 236, 257, 261. (5) McT. mor. p. 2-3. 



(6) Crit. mag. IV, 158. Hanc rcgulam ad exempla quaedain applicat Kant. mcu mor. p. 296 sqq, 



(7) Cfit, mag. I. 155. Kant criu tat. pr. p. i8, 



I 



I 



