COMMENTATIO ad QUAESTIONEM PHH:.0SC«>HICAM. ^ 



Paolulinn etiam immoremur in iniperativis illis categoricis , quae insignem locum Jn 

 Kandana Ethica occupant. Repraesentatio principii cujusdam objectivi , quatenus vo- 

 luntatem cogit, praeceptum ratinnis vocatur, praeceptique formula imperativus ( i ). 

 • Omnes imperativi aut hypothctice imperam , aut catcgorice. lilis necessitas practici 

 cujusdam actionis, quae tieri possit, ut adjumentum ad quidpiam aliud, quod appeti» 

 mus, adipiscendum (vel certe quod ut appetamus fieri possit _) proponitur. Imperati- 

 vus vero categoricus is erit , qui actionem ut per se ipsam, sine respectu alius cujuS" 

 dam finis, ut objective necessariam ostendat (2). Officium , si conceptus sit, qui 

 vim potestatemque et veram legislationem actionum nostrarum continere debeat, soluia 

 in imperativis categoricis, nuUo modo in liypotlieticis enuntiari poterit (3). 



Imperativis categoricis uon opus est ad ea attendere quae ;?««/, sed ad ea quae /m" 

 debent ( 4 ). 



Igitur regulae imperativae nota est debere. Objective valent et a legibus privatis , 

 «tpote decretis subjectivis, prorsus sunt diversae (^). 



Esse autem enunciationes practicas categorice praecipicntes per se haud posset pro- 

 bari, sed fieri potest abdicatio ab omni invitamento in voluntate propter officium.C^). 

 ■ Dixit porro Kantius (7) hnminem atque omnino quamque naturam rationemque ut finem 

 per se ipsum existere, non vero solum ut instrumer.tum ad usum hujus illiusve voluuta^r 

 tis arbitrarium; verum necesse esse ut homo in universis actionibus quae spectant, cum 

 hominem ipsum , tum alias naturas ratione praeditas , tamquam finis consideretur (8). 



Quapropter si summum quoddam principium practicum respectuque voUintatis hu- 



tnanae, imperativus categoricus esse debeat, tale sit necesseest, quod ex repraesenta- 



tione ejus, quod nccessario cuique pro fine est, (quoniam finis per se ipse est), 



principiura voluntatis objectivum efliciat; proinde iegi possit esse practicae universaii; 



ita ratio quidem hujusce principii haec est: natiira ratioque exstat ut finis per se ipsa, 



Sic necessario cogitat homo existentiam suam atque eatenus principium est subjeciivum 



•actionum humanarura. Verum sic quoque cogitat alia quaeque natura ratioque existen- 



tiam suam , propter eandem rationem , quae ad me quoque valet : ergo illud simul est 



principium objectivum, ex quo, tamquam ex ratione practica suprema, necesse est ut 



omnes voluntatis leges possint derivari, Igitur imperativus practicus hic erit: 



£ic 



(l ) Mct, mor. p. 185. (2) Ib. p. 287 et 290. (3 ) Ib. p. 303. 



(4) Mer, mor. p. 308, 335. cf. omnino Garve ^edek. p. 23«?. 



(5) Crit. rat. pr. p. -6. et met. mor. p. 334, (5) I\Iet. mor. P' 3®8. 

 (7) Ib. p. 303. cr. rar. pr. p. 85, (8) Met. mor. p. 504. 



I a 



