COMMENTATIO ad QUAESTIGNEM PMILOSOPHICAM. 69 



Debemus summo bono ( quod proinde etiam fieri posse necesse est) promoventlo 

 operam dare. Ergo etiam postulaiur existentia causae, quae sit causa universae natu« 

 rae, quae a natura diversa sit, quaeque contineat rationem conjunctionis felicitatis 

 cum moralitate. Ergo summum bonttm tantummodo esse poterit, quatenus natura su- 

 prema , quae causalitatem habeat cum consilio morali congruara , sumatur. Causa su« 

 prema naturae, quatenus ad. summum bonum sumenda videtur, natura est, quae per 

 intelligentiam ac voluntatem causa est (proinde auctor) naturae rerum , lioc est , Deus. 



Ergo postulatum possibilitatis summi boni derivati (mundi optimi) simul postula» 

 tum erit existentiae summi boni originarii , nimirum existcntiae Dei. 



Atqui nobis in officio est ut summum bonum promoveamus; proinde non modo li» 

 cet, verum etiam per necessitatera-, qua indigemus, cum officio conjunctam cogimur, 

 ut possibilitatem liujusee surami boni sumamus; quod cum solum locum habeat sub- 

 conditione existentiae Dei , sumtionem illius cum officio arctissime conjungit , i,. e. exi. 

 stemia Dei moraliter necessario sumenda videtur ( i ). 



C A P U T S E C U N D U M. 



OBSERVATrONES IN QUAEDAM KANTIl DOGMATA DE 

 CONJUNCriONE VIRTUTIS ET FELICITATIS. 



N< 



I on opus erit et hic repetere me non judicium ferre audere de Kantii moralibus 

 dogmatibus : liceat tantummodo quasdam addere observationes quae mihi in Kantii 

 Ethica operam ponenti subortae sunt j atque imprimis doctorum virorum sententias re» 

 ferre. 



Et primo quidem quod ad universum systcma attinet qui Kantianae Ethicae, partiun 

 studio non occupatus, studuit, illi , ut mihi videtur, nil aliud accidere potuit nisi 

 ut hujus systematis , etiamsi nondum penitus perpensi, pulchritudin& et sublimitat» 

 commoveretur et fere abriperetur. 



Jtan»- 



(i ) Ib. 126 — 128. cf. crit. mag. I^ 174 — 177. Villcrs I, I. 3i>4'— 'SPPi*- 



13 



