REDEVOERING. 15 
Meer zullen wij hier niet bijvoegen, om te betoogen, dat noch de gri 
ze oudheid , zoo veel daarvan bekend is, noch de middeléeuwen , regt hebben, om 
zich te beroemen, dat zij de, op wetenschappen gegronde, Landhuishoudkunde 
aangekweekt en bevorderd hebben; maar dat veeleer de jongste tijden haar 
tot die hoogte hebben opgevoerd, van welke zij zich schitterend naar alle 
zijden, tot heil van het menschdom, vertoont, zoo dat hare meerdere waar 
de thaus in het helderst licht verschijnt. En nadien de posingen van eenen 
Olivier- de Serres, Liger du Hamel de Monceau , Rosier, Francois de Neuf- 
schateau Pomentier, en andere voortreffelijke mannen in Frankrijk nog geenen 
genoegzamen invloed gehad, en hunne weldoordachte en prijzenswaardige 
voorstellingen, in dezen, tot nog toe, geenen diepen indruk gemaakt hebben, 
zoo kan men, daarentegen, met bet grootst genoegen ,. het oog naar het Noorden 
en wel vooral naar Engeland, Duitschland , zoowel als naar Zwitserland wenden. 
Dear toch wordt de /Landhuishoudkunde op eenen hoogen prij gesteld ; 
daar is zij niet slechts in' den rang der kuusten, maar reeds voorlang in die 
der wetenschappen verheven: daar is hare meerdere waarde voorlang ' door 
de verlichtste mannen erkend geworden. 
En hebben niet Oostenrijk; Saxen , Hessen en Zwitserland , metvereende krach- 
ten, haar gedeeltelijk: als uit het niet doen oprijzen, gedeeltelijk' uit de ver- 
getelheid terug. geroepen, en met nieuwen glans omgeven ?- Pruissen (3 ) heeft 
í ( | : niet 
(3) Friedrich der Grosse wer woM. dcr. erste. in Deutschland, der. die idee fasste, 
unzere schafzucht durch einführung der merime racen zu yerbesserem, — Dieser gros- 
sé Regent hatte. sehr. vielen sinn für die Landwirthschaft; er erkánnte sie als dic bae 
sis des National - wohlstandes , fühlte ihre mangel und suchte sie sehr ernstlich mach 
richtigen, aber ihm nicht vUllig Maren, ideen zu werbesseren. Es waltete ober ein 
besonderes unstern. über. alles » Was er hinsichtlich ackercultur umiermahm. Seine 
ideen und pláne wurden yon denen ,. die, sie ausführen sollten, misyer:tandem, manche 
yon ihnem aus unwissenheit für unausführbar gehalten , und. deshalb nur. als launen des- 
&rossen Monarchen betrachtet , über. derer ausführung man sich erlaubte , ibm ein blend- 
Werk yorzumachen, Man konnte dies bci verbesserungen dieser art éher , als bei at 
sor 
