REDEVOERING. 25 
noegzaam waren , voor de reilhalzende weetgierigheid van den Engelschen Land. 
man: — en mogt Lodewij£ de XIV de wijze inrigtingen van Hendrik denlV, 
en van zijnen voortreffelijkeu | staatsdienaar, ;$u/ly, omtrent den Landbouw, 
óver het hoofd zien , daar hij anders de Hooge Scholen, tot onderwijs van 
schoone kunsten en:letteren , gunstiglijk voorzag en beschermde, en vele op- 
effenngen deed, tot het voortzetten der nasporingen omtrent het meten der. 
aarde, en mets. tot .het bebouwen van zijne eigene uitgestrekte. gronden ; zoo 
zijn echter in deze latere tijden, niet alleen. Helden, die de Krijgskunde ten 
toppunt van luister opgevoerd hebben, "maar ook edelmoedige en weldadige 
Vorstei, aan 'den' Europeeschen horizon verschenen, die de: Landhuishoud- 
kunde op meerder 'prijs wisten te stellen, de waarde van derzelver leerstel*. 
lig onderwijs , als wetenschap, te sehatten , en dezelve in geheel Duitschland, 
Denemarken, Zweden en andere Rijken, tot eenen hoogeren graad van aan* 
2ien'te verheffen. ag 
Gelukkig, driewerf gelukkig! heeft het onzen gecerbiedigden Koning mede 
behaagd, reed« HBíj den ochtendstond zijáer Vaderlijbe Regering , deze hoogst- 
gewigtige wetenschap' regt te doen wedervaren, en dezelve op alle Hooge à 
Scholen des Rijks, als een afzonderlijk deel van openbaar onderwijs, aan te 
nemen en te bevestigen. 
Wij hebben de Landhuishoudkunde van hare kindsheid tot aan hare jeugd, 
van de jeugd tot hareü meer gevorderden ouderdom  -nagespoord; wij hebben 
gezien, dat zij in vroegere eeuwen Wweinig vorderingen gemaakt heeft; dat zij, 
als wetenschap beschouwd, in die tijlen , weinig grond opleverde, om als 
Zoodanig aangemerkt te worden; doch dat zij, langzáinerhand uit dien staat 
van duisterheid opgerezen, het vale dekkleed "van vooroordeel, :: bijgeloof en 
onkunde ter zijde gelegd heeft; dat vele Vorsten en geleerde Mannen haar; 
woorlang, als een glinsterend jüweel onder de puinhoopen ontwaarden ; haar, 
wel 
