REDEVOERING 27 
drift omhelst en zelfs, tot in de handtastelijkste dwalingen toe, orgeschonden 
bewaart ? 
Te regt meenen wij tegen zulke tegenwerpingen , ter beantwoording, te 
mogen terug voeren, het gene de Leden der beroemde Zwitsersche Maatschap- 
pij, ter bestraffing en wederlegsing van eenigen harer verdwaalde Landgenoo- 
ten, éens openlijk, als hare eenstemmige meening, verklaarden, dat, indien 
hunne ouders niet redelijker, dan zij zelven, geweest, en even zoo aan voor. 
oordeelen gehecht waren gebleven , ten opzigte van den Godsdienst, als zij 
het waren omtrent den Landbouw, zij ook gewisselijk geweigerd zouden heb- 
ben , die genen te hooren, die hun het Evangelie gepredikt hebben, en de we- 
reld onder het Heidendom en den Afgodsdienst als nog  bedolven lig- 
gen zou, 
De Landhuishoudkunde, schoon door velen gelaakt en misprezen, door an- 
deren met de uitbundigste loftuitingen overladen, is derhalve tegen allen 
onbilljken aanval veilig. — 
Haar nut en voordecl is zoo verheven boven de bloote boersche en stug. 
ge sleur-beoefening; haar onderwijs is zoo voldingend verkiezelijk boven 
de enkele én bloote ondervinding en halstarrige gewoonte, dat de klaarheid 
en handtastelijkheid van dit verschil, ten ware men voor alle overreding on. 
vatbaar zij, een ieder in het oog valt, en onwedersprekelijk overtuigt. 
De Landbouw, op ondervinding alleen. gegrond, wordt door. beoefening der 
Landelije werkzaamheden alleen verkregen ; de Leerstellige geeft daarentegen 
grondbeginselen en voorschriften aan de hand, die zoo wel uit de natuur 
en den aard der  vooribrengselen van den  Landbouw  zelven, als uit 
langdurige ondervinding, geput, gelouterd , bewezen en tot zekere stelregelen 
gebragt zijn. 
De op bloote ondervinding rustende Landbouw is van hulp- en bijweten: 
schappen geheel verstoken; de Leerstellime daarentegen onderwerpt de onder. 
vinding steeds aan den toets van beiden, | 
De op bloote ondervinding steunende Landbouw denkt nimmer. aan oor- 
sprong en oorzaken; kan dus deszelfs bedrijf niet verbeteren en verédelen ; 
D 2 de 
