8 H. €& vaw nrg& BOON MESCIH 
flatam, varias plantas varie afficere, variosque in iis motus et effectus provócare; mnuf« 
ve contendemus , colorem plantarum viridem effici radio violaceo, aut ga$ oxygenium ex 
plantis expelli radio desoxygenante, sive chemico; huncte habebimus principem aucto». 
rem quarumvis mutationum , quas lux plantarum indoli inferat $ an eum iis faciemus 
qui lucem affirmant absorberi a plantis, et eam rursus expelli; cuni plantae comburantur, 
Quis est, qui haec dirimat, aut negando, aut affirmando. "Tantis dubiis dum premitur. 
haec res, nonne praestat etiam nunc gradum cohibere, quam per tenebras illidere, su- 
praque dubiam hypothesin incertiorem struere ; dum per experimenta graviora. huic 
problemati major dies affulserit. Etenim quamvis constet, praeclara esse experimenta; 
quae cum luce et corporibus fossilibus instituta sunt a Physicis, varios lucis radios aut 
partes absorbere diversa mincralia, nescio tamen an id jus inde exsurgat, quo ad cor- 
pora viva ab inorganicis repetamus tutam conclusionem ; nimirum, mne ipsius quidem 
vis vitalis ratione habita, nemo ignorabit, discrimen magnum intercedere inter plantarum 
fabricam et mineralium. Praeterea, cum lubenter concedamus, alicujus esse momenti ea 
pericula, quae fecit ill. SezeMierius in expositis variis Lucis radiis diversis plantis mule 
tiplices et memorabiles ubuucus cffectus, ncoeio an inde jnre ant re"m certitudine pose 
simus affirmare, easdem plantas, quum secundum suam maturam vivant, et luce solari 
naturaliter fruantur, eosdem radios eligere, ex quibus electis omnes, quos edunt ejus- 
modi plantae effectus, possint deduci et exponi. Vix mihi aliud quid haec Senebieriana 
experimenta videntur probare, quam quod res ita sese habere queat. 
Nam animadvertendum videtur, lucem , si in plantas cadat, etsi varie compositam , 
esse unum corpus, quod vires jamjam prius in plantas exerceat, quam hae aliquam 
ipsius partem absorbeant , assumant: non obstat, cum lucem habeamus corpus Compo- 
situm , quominus excitata luce, qua tali, plantarum varia organa absorbentia, sive caulis 
sive foliorum, sive florum, jam ex luce eligant quidquid utile ipsis haec. offerat, non 
aliter ac si quaedam gummi et sacchari aquea solutio radiculis offeratur, quá integr 
quidem stimulatae relicto gummi. saccharum absorbeant. Equidem non nescio esse Phys 
sicos, qui, quasi lucis momento et gravitate allecti , contendant lucem agere in plantas 
chemica ratione, easque obedire cuidam affinitatum seriei ; qui contendant, lucem esse 
hydrogenantem,, eo nixi fundamento, quod lux a quibusdam mineralibus oxygenium ra- 
piat, ita horum hydrogenationem promoveat; quod gaz hydrogenium in nonnullis plau- 
tis eosdem provocet effectus, quos lux; e. g. colorem viridem, motum foliorum, quod 
producta vegetabilium eo plus hydrogenii contineant , quo pleniori sole usa fuerint. 
contra, eo magis oxydata, QUO piofundiores experta fucrint tenebras. Habeo autem 
$nimadvertendum, si ponatur chemica tantum relatione. ]ucem in plantas agere, quod mne- 
« ceoS- 
