COMMENTATIO CHEMIC A. 15 
$ta dirisat exhalaticnem, ut exspirentur gaz oxygcnium et aqua, quae si retincantur,: 
procul dubio vcgetabilium fabricae nocent ct gravissimas inferunt molestias. Verum non 
epus est, ut amplis demonstrem argumentis, cx Physiologicis et Pathologicis principiis 
petitis, quantopere mutentur secretiones, et a solita norma recedant, exhalatione et ab- 
sorptione mutatis, insolitis stimulis incitata irritabilitate, et ad quosvis enormes motus 
provocata, alioque, quam quod solet ingeri aut conducit, allato alimentorum aut gcne- 
re, aut copid. Quorum principiorum ratione habita, tantum abest ut haesitantes dubie 
temus , ut certo certius nobis persuasum sit, in plantis in umbra et tenebris crescenti- 
bus insolite lacessitam irritabilitatem , insolite peractas exhalationem et absorptionem, in- 
solitumque alimentorum appetitum ct ingestionem , insolito ordine sequi et perversa 
norma omnem secretionum officinam. 
At vero duce sana Physiologia, neque speciosis argumentis aut dubiis experimentis de 
vera via deducti, docemur, principia proxima organica , quaeque sint sive animaliunt 
sive vegetabilium, ex uberrimo secretionum fonte non tantum singula esse hausta, ve- 
rum hacc principia proxima habenda esse nihil aliud, quam effectus harum secretionum 
quam maxime necessarios. Praeterea constitit praeclaris experimentis , quantam efífica- 
ciam lux exserat in generationem, tum spontaneam, vel aequivocam , tum solitam, natam. 
ex sui similibus. Scilicet quantopere infusoriorum , quae dicuntur animaleula, vel con- 
fervularum, sive materiei viridis Pries/eii, genesin lux augeat et promoveat, docuerunt 
Ingenhouszius (47). Treviranus (48) et Ludersen (49). Verum, id quod hic volu. 
mus, in tenebris nullam foecunditatem vel generationem in plantis umquam | observavit 
Meesius (50). Quibus collatis apparet, nullam esse quarumvis plantarum functionem, 
quam: 
rissimum ; est deinde difüicillimum, immo ZZ/;yzzoy, certo calculo definire omnem nutritionis in vegetabilibus pro« 
wessum , veramque reperire rationem inter assumpta et excreta: at vero, praeter ipsa Senebieriana et Ingenhouszias 
xa experimenta, non tale quid indicant subtiliter instituta a Saussurie experimenta, Recherch. Chim. p.27 seqq. imt 
primis p. 49 seq. quare dubito, hanc rem jam esse demonstraram. Unde igitur carbonium hauriunt ut reliquae, 
ita inprimis illae plantae, quae non humo fruuntur, quae arenae, saxis increscunt, Cacti, Aloae, aliae? Promte- 
zespondent: est carbonium productum vegetecvum ( Trevir. Diog, Tom. 1V. pag. 93.) lucis efficacia efformatum 5 
et affirmat Grindelius, cx aqua carbonium producere Naturam, — Reíimwaerdr /|.7. p. 182.) Nimirum, nulla alia via erat 
superstes. quam haec hypothetica Hanc autem carbonii formationis rationem etiarnum mulia confirmant experi» 
menta, nullaeque observationes. Quibus omnibus collatis nondum video, quare negem, ex acido carbonico sibi 
tomparare plantas aliquam sui carbonii, quo ex parte componantur, portionem. 
C472 NNeuvelies: Experiences et Obiersations sur. divers. objets de. Physique, p. 6—136. praeprimis p.2e et o3 vel 
Feriuche mit Pflanzen, Tom. Y. Il. !IL. et geournal de Physique, Tom. XXV. pag. 1 seq. 
5 4t) Biolegie , Tom. M. p. ^98 seq. 
(49) Natuurkund, Verh. van. de Holl. Maatsch. der. Wetensch, te. Haarlem, VII Deel, I Stuk, p. 40, 52, 5379 57- 
(50) Jeurnal de Phy , 1775. tom. Vi. p. 453—456. Ubi egregia leguntur Meeziana experimenta, quae quo& 
Ármotuerint Celeberrimo $windezio debetur, 
