COMMENTATIO CHEMICA 45 
rorem inducere inde collisimus , quod lux per aliquot horas valeat solitum virorem plan- 
tis praebere, quam iis abstulerant tenebrae, Secundo, quod, si plantae cujusdam. ramus 
vel ramulus cogatur in tenebris crescere , reliqua vero planta solito more vivat, unus 
tantum hic ramus ramulusve albeseat, vel, quod magis est, si quaedam folii teneri pars 
tégdtur lamina metallica, reliquum folium luce fruatur, uma tantum tecta folii pars al- 
beseat. Denique, quod constat egregiis Bohemicorunr Physicorum experimentis in foliis 
tenebrarum ope albescentibus, colorem viridem proferre Lunae lumen (29), licet hoc 
adeo debile sit, ut octo dierüm: spatium efficiat tantuur, quantum duodecim horarum 
spatium valeat debilissima Solis lux. Quas observationes eo majoris momenti habemus, 
quo certius constat, nullum caloricum Lunam adferre videri (3o). — Merentur tamen at- 
tentionem Znzgenhouszii , Seneberii et Hurmboldtii , experimenta , quae docent gaz Hydroge- 
nium eam habere facultatem , ut in tenebris colorem viridem conservet; observavit /7u;»- 
Boldiius in obscura Fribergensi plantaginem lanceolatam, trifolium arvense, lichenem ver- 
ticillatum, aliasque plantas, retinuisse solitum colorem. Intcrat autem minerae gaz Hy- 
drogenium (31 ). 
8- 26. 
Cum meritissimi 7eesi? observationem confirmatam viderim , qua docuit, in tenebris 
nullam peragi fructificationem , sequitur, nos non afürmare posse, quales mutationes 
ea principia subeant , quae fructibus et vulgari sensu dictis seminibus inesse solet, 
qualia sunt amylum, gluten, muco-saccharum, oleum -pingue, sin autem consideremus 
quantum discrimen inter haec principia efficiant diversae regiones majores minoresve 
Tucis vires expertae , praeprimis quantas mutationes, ut omnibus, sic et his quatuor 
quonpie; inducat umbra ,. haud. temere suspicari videmur, quando auguremur, etiam quas 
tuor 
( (292. Utber die wirkung des Mondenlichty auf die. Pflanzeu, Mayers :Samml, Physik. Ud der Gésell. Rühmisch, Nature 
fericher , B, 2. s. 559. f 
(30) Suspicati sunt Veteres , Lunae inhaerere vim exurentem : radios Lunae sues. Paracelius et. Helmonthius 
frigidos et humidos. Interim Hoochiur, La Hirius, Pillety , Tichiruhusius , probarunt Lunam non proferre calorem, D» 
VAlistoirt: de P Acad. WVoyate 770. Et dicit Zusrchenbrotkius : lux Lünae aut planetarum replicata 4 speculo: UscoriO , 
xel per dioptrum amplissimum connivata, et infecum parum latum densata, in quo mobilissimum sistitur thermo- 
peechpum, nec liquorem nec mercurium ullo modo rarefacit aut.condensat, Vid, 4mir. i» Philosph, ANat, tom, ll. 
$5657 — 1635. 
C: ) F. 4. ven. Eimboldis /Iphorisman , p. 118 — 148. et Roziér , Journ, de Dhyi, T. 40. p. 154 
241 F 3 
