HONO TID yp mas 
LI 
INaun observatori sese commendat ingens plantarum diversitas, non tantum jucus- 
ditate et oblectamento, verum etiam momento et gravitate. Quodsi jucunditatem consi- 
deret, hanc quidem tantam percipiet ex plantarum opibus, ut nullam majorem ex aliqua 
re naturali. Si enim ita comparata est humana natura, ut eo felicior aestimanda sit, 
quo vehementius infixo sibi pulcri sensu se pulsam sentiat, haud dubites affirmare, non 
.validiorem. plantis haberi stimulum, qui aptius divinum hunc sensum excitet, aut me- 
lius nutrimentum , quod eumdem magis corroboret, aut limam acutiorem, quae exquisitius 
perpoliat, et velut luxuriosas àrboris frondes falx, ita amputet perversum rerum inanium 
gustum. Pertinent enim plantae ad ipsum divinum naturae campum, in quo, dum a 
sapientissimo et potentissimo auctore est conformatus, nihil est imperfectum, nihil non 
impressa gerens signa summae sapientiae et potentiae magnifica; quae cum reliquae 
campi partes gerant quidem eximia, tamen homini non clarà adeo offerant. Plantae 
sunt, quae vel leviter se intuentem hominem dulci et laeto sensu afficiunt , paulo vero 
diligentius perscrutantem omnino perfundunt divina voluptate. Nam, dum animalia interne 
haud minus quam externe vivunt, plantarum vero vivendi genus potissimum continetur 
in facie externa , quod exhalandi et absorbendi functiones pulcre confirmant, expandun. 
tur earumdem organa mirifice in longitudinem et planitiem, et efformantur formae tam 
elegantissimae, quam diversissimae, et colorum varietate, et odorum suavitate commen- 
dabiles; hae movent hominum animos ipsius eloquentiae instar, eos rapiunt ad quae» 
yis altiora cogitanda, flectunt mentes, commotas et concitatas tranquillant et mitigant, 
yeteres opiniones ,evellunt perversas , novas inserunt meliores, immo constanter magis 
melius quid spirant quam eloquentia; nam haec ita verti potest, monente //urce/o, ut 
veris fidem detrahat, incredibilibus veritatem conciliet; ut nihil tam certum tamque ex- 
ploratum, esse dicatur, quod non in dubium vocari, nihil tam absurdum, tamque per. 
versum , quod non eloquentiae viribus obtineri ac persuaderi, queat, Nihil ejusmodi mon- 
strant plantarum formae; pertinent enim ad divitias naturae, quae nihil mali in se con- 
tinet, neque ad male agendum seducit. Quantas vero vires ad flectendas hominum men- 
tes exerceant plantae, docent Poctae, quorum generosius pectus incitant et inspirant, 
Ur et ipsi rapiantur, et alios secum rapiant fluminis instar, eo quidem magis, quo tran» 
A 2 quil« 
