34 H, (Co :rYrauNT O»/xE'RO DIO/ON! "M ESCH 
» depraedicandas virtutes: pertinent autem 'Hieracium , Crepis, Sonchus, ad Semifloscu- 
osos, Chrysanthemum , Doronieum , Conyza, Dellis, ad Corymbiferas. 
. Porro. Umbellatae, Siliquosae, Ringentes, Verticillatae, Personatae, hanc thesin pro» 
bant ulterius. ]103 
Ex his autem factis nihil aliud volo deducere ,. quam quod, si duae plantae dentur 
forma convenientes, hae quoque conveniant facultatibus, principiis proximis; quum vero 
facultates et principia pendeant a fabrica organorum secernentium, inde debeat sequi, has 
convenire structura interna ( 95 ). 
Est tamen tenendum, hac de re si sermo sit, probe et studiose attendendum esse' ad 
conditiones, in quibus plantae versentur, quarum conditionum neglectus hanc thesim 
aliquando in dubium vocavit, utpote falsam et incertam, et id eflecit, ut minus dili- 
genter, quam parest, haec res fuerit indagatas scilicet manente fabrica eadem, si diversus 
adhibeatur stimulus, diversi nascuntur. eílectus ( 96 ): quamvis, si accuratius rem definire 
velis, jam ipsam fabricam differre incipere intelliges, pro diverso irritamentorum genere. 
Quid enim fabrica ablato stimulo? quorum utrorumque ratio effectum gignit. Hinc ipsa 
eadem planta diverse stimulata mirifice diversas praebet facultates; crescunt plantae aethe- 
reae resinosae loco obscuro, licet humi optimae, a&ris adaptati, et aquae aériferae, idonea 
utatur quantitate et tempore apto ; at lux absit, et loco aromatis, olei aetherei et 
resinae, nascuntur multum aquae et acida varia: crescat Delladonna loco lucido, aprico, 
wtatur terra pingui, et erit inefficax, peribit principium narcoticum; hinc jam Z/mzaeus t$ 
,Umbellatae in siccis. aromaticae, calefacientes ,.ct pellentes; 'in aquosis autem venenatae 
,Sunt; ex his sunt Cicuta Sison, Phellandrium , Apiumr palustre, ex illis Ammi Ligus- 
51licum, Anisum , Anethum, Carum , Cuminum. ". Hinc tritae regulae, in colligendis plane 
tis oficinalibus saepius commendatae, nunquam non observandae, loca succulenta inertes 
reddere plantas, humida sola plantas, quae solent divites esse amaro principio, conver- 
tere in inertes ; sicca vero im aromaticas; hunrda autem loca, quae narcoticae in siccis 
locis sunt, gignere fatuas (97). Quibus plures aliae momentosae accedunt observatios 
nes, docentes, quantas vires exerceant diversa sola in plantas. Nam, dum in montibus 
graniticis, porphyreis, nullae gliscant plantulae, ne musci quidem aut lichenes, plantis: 
fronde et floribus versicoloribus insignibus divites sunt Montes calcarei, quorum cal- 
carea natura vel valere videtur frangere [frigoris et tempestatis injurias , ut interdumv 
alant 
(95) Vid. Cwelis I. 1. p. 537. seq» 
K96) Conf. Cenpeet. Med. Thowreticae , auctera. 9. Gregery , edit. quinta, Edinburgl 1815. $. MCLXI, 
(97) Phil. Betas, S. 342. 
