DISSERTATIO PHILOSOPHICA. 15 
menta et unde desumenda, apparet. Ex illo adeoque Principio non tantum cognoscuntur 
officia et momenta: sed eodem illo revera debent inniti, ex illo actiones proficiscantur 
oportet. Atque ita Principium agendi simul est fons, et norma et ultimum actionum. 
nostrarum, ad quod ultimum sive summum bonum. consequendum officia nos quasi ma- 
nu ducunt. — ,. Inter o(ficium,* enim , » €t finem hoc interest, quod i in officio, quid 
» fieri, in fine, quid oflicio conveniat, consideratur; ut medici officium dicimus esse, 
,» curare ad sanandum apposite, finem , sanare curatione: etiam oratoris, quid officium , et 
» quid, finem esse dicamus, intelligemus, cum id, quod facere debet, ofücium esse dice- 
,mus: illud, cujus causa facere debet, finem appellabimus. * (4e Inyeuz. l. 5.) 
His igitur mens Ciceronis satis videtur aperta. 
, Quia vero maximi. momenti res existimanda est, constituere et stabilire , unde officiorum 
nostrorum cognitio petatur, cui adeo ipsa insint: normam deinde invenire, ad quam 
actiones. nostrae dirigantur: summum denique bonum, cognoscere et complecti, quod. 
spectet, et quo tendat hominis natura moralis; quol baec omnia contineri debent Prin- 
Cipio agendi, ideo et C/cero censuit | de Offic. LII. 4.) formulam quamdam constituere , 
ut, eam secuti, ab officio nunquam recedamus; quoniam est, ,, quo quidque referatur , 
, €X quo id, quod omnes expetunt, beate vivendi ratio inveniri et comparari potest. e 
(de Fin. V. 6.) 
.Scilicet ex constitutione naturae nostrae moralis officiis sumus devincti eorum, quae 
sunt facienda, aut non facienda; quae officia necesse est ducantur a legibus et praecep- 
tis, quorum doctrina exponitur in altera illa discipjinae moralis parte , de qua tradit 
Cicero de Ofic.L. s. Ut vero unamquamque scientiam, ex certis initiis, profectam, ad 
ca reducere conamur; sic et Philosophiae moralis prima initia. et. principia explorare, 
ejusque varias partes et praeceptorum complexum ad capita sua et communem originem 
referre, dicitur quaestio de Principiis Philosophiae Moralis et. Officiorum ,. cujus quaestio- 
nis tractationem priori parti doctrinae de ofliciis Cicero assignat, ( de Offc, 3.) , Quae- 
rit adeo illa pars de formula constituenda et describenda, ex qua, ceu. fonte primario 
et communi, omnia fluant atque intelligantur morum et officiorum. praecepta. 
Jam vero, quia officia ex ipsa natura hominis morali originem suam trahunt et pef- 
dent, ad eamdem naturam omnes fere veteres Philosophi se contulerunt, unde. peterent 
officiorum et agendi principia. Petendi vero et. hauriendi duplex ratio. est:.sive observandi 
hominis actiones, quaeque ad eum pertinent, res humanas universe et particulatim, ad- 
scendendi inde per legitimum ratiocinium ad causas, earumque initia, quae hominibus 
cognoscenda data sunt, prima, constituendi: sive neglectis, quantum fieri potest, rebus 
externis ; inuandi in ipsam mentem humanam, ejus recessus et facultates excutiendi y 
j equae 
5 
