54 | $$ R TH ORBECEK E 
» singulorum saluti anteponunt, sic vir bonus, et sapiens, et legibus parens, et civilis 
» officii non ignarus , utilitati omnium plus, quam unius alicujus aut suae , consulit, — Ex: 
» quo fit, ut laudandus slt is, qui mortem oppetat pro rep., quod doceat cariorem 
» €s5se patriam nobis, quam nosmetipsos. " ( de Fir. III. 19.) — Sed quae natura prin- 
» cipia sint communitatis et societatis humanae, repetendum altius videtur. Est enim: 
» primum, quod cernitur in universi generis humani societste; ejus autem vinculum est 
» Tatio et oratio (conciliatrix humanae maxime societatis, Ze Legg. I. 9.) quae docendo, 
» discendo , communicando, disceptando, judicando, conciliat inter se homines, conjun- 
» gitque naturali quadam societate. Neque ulla re longius absumus a natura ferarum, 
ein quibus inesse fortitudinem saepe dicimus, ut in equis, in leonibus; justitiam , 
» aequitatem, bonitatem non dicimus: sunt enim rationis et orationis expertés. Ac la« 
» tissime quidem patens hominibus inter ipsos, omnibus inter emnes, societas haec estz 
» in qua omnium rerum, quas ad communem hominum usum matura genuit, est servanda 
» communitas: quae descripta sunt legibus et jure civili, haec ita teneantur, ut sit cone 
» Stitutum,, e quibus ipsis cetera sic observentur, ut in Graecorum proverbio-est, ami« 
» Corum esse omnia communia. — (Gradus autem plures sunt societatis hominum; ut 
» enim ab infinita illa discedatur, propior est ejusdem generis, nationis ,' linguae; qua 
» maxime homines conjunguntur. Interius etiam est ejusdem esse civitatis; multa enint 
» Sunt civibus inter se communia, forum, fana, porticus, viae, leges, jura, judicia, 
» Suffragia, consuetudines, praeterea et familiaritates, multisque cum multis res ratio- 
», nesque contractae, Arctior vero colligatio est societatis propinquorum: ab illa enim 
immensa societate humani generis in exiguum angustumque concluditur, Nam cum 
sit hoc natura commune animantium , ut habeant lubidinem procreandi, prima socie- 
tas in ipso conjugio est; proxima im liberis: deinde una domus; communia omnia. 
Id autem est principium urbis, et quasi seminarium reip. Sequuntur fratrum. con« 
junctiones: post-consobrinorum , sobrinorumque, qui, cum una domo jam capi non 
possint, in alias domos, tamquam in colonias, exeunt. Sequuntur connubia et affini- 
nitates; ex quibus etiam plures propinqui: quae propagatio et soboles origo est re» 
rump. Sanguinis autem conjunctio benevolentia devincit homines et caritate: . magnum 
» €st enim, eadem habere monumenta majorum, iisdem uti sacris, sepulcra habere com- 
» munia: sed omnium societatum nulla praestantior est, nulla firmior, quam cum viri 
» boni, moribus similes, sunt familiaritate conjuncti: illud enim honestum, quod saepe 
s dicimus, etiam si in alio cernimus, tamen nos movet, atque illi, in quo id inesse vi» 
» detur, amicos facit. Magna etiam illa communitas est, quae conficitur ex beneficiis 
e Hltro et citro datis, acceptisqug: quae et iutüa et grata dum sunt, inter quos. ea 
sunt, 
v3. y 3 * $ 
