DISSERTATIO PHILOSOPHICA. 6i: 
Quid hisce gravius et sublimius excogitari potest? Diffusa est per omnes, omnes cone 
tinens, adstringens et obligans , una lex moralis, ex mente divina orta et quasi de- 
promta, cujus non verbis hominum, sed naturae voce, contenta et expressa significatio 
ita omnium animis hominum inscripta et quasi insculpta est, ut qui illi se  subtra- 
hat, naturam suam continuo ex se ipso tollat. Secundum illam legem ipsa effigies 
naturae efücta et conformata est, ita ut effigies illa verba legis quasi in- fronte gerat. 
Atque hujus legis inveniendae et constituendae auctor fuit Deus; idem exercendae et perse- 
quendae judex et ultor supremus, vindex acerrimus: eo modo, ut qui contra illam le- 
gem, atque ita humanam naturam peccet, eo ipso, quod se fugiat, maximas poenas da- 
&urus sit. 
Quantopere igitur illud numen colendum, venerandum , reverendum? quanto amore 
prosequendum et diligendum ? a quo ommia ita sunt constituta, ut sunt; omniaque ita 
"Servántut, ut' suis singula finibus optime satisfaciant: 2 quo generatus, atque ita or- 
patus est homo, ut patris et auctoris familiam non abnuat, 
. Ex tali ergo affectione, non institutis orta aut legibus, sed natura ipsa hominis in- 
nixa, oriuntur ommia illa officia, quae homini erga Deum incumbunt, sive illam natue 
ram supremam extra se, ex qua omnia pendere ultro agnoscit, — Neque est gens, quae 
mecessitatem non sentiat, ad superiorem aliquam naturam, quam humanam, refugiendi, cui 
egens quisque et afllictatus :preces adhibeat, auxilium sperans; cui prosperis rebus florens 
gratias, et bonorum quasi primitias, grati animi indicia, offerat: ad quam denique om- 
ni tempore , omnique in fortuna, se convertat, benevolam tutelam obsecrans atque 
praesidium. His igitur omnium fere hominum, omniumque gentium, communibus ini- 
tiis fuleitur quàrtum doctrinae moralis Principium, ex quo obligamur ad illum , quem 
agnoscimus , Deum colendum, venerandum, nobisque conciliandum, omniaque illa officia: 
implenda, quae ex hoc quarto Principio justa conelusionum serie cliciuntur; 
Elicit autem Cicero ex hoc quarto Principio officium, quod non adeo ad divinum nue 
men, quam ad hominem pertinet. Nempe ex amore sui derivari non potest obligatio, 
vitam tamdiu retinendi, quam nobis a 'supremo numine permittitur: ex quarto igitur 
Principio deducitur, illicitum et contra naturam esse, suas sibi manus inferre, Audia, 
mus auctorem. — ,, Vivendi finis est optimus, cum integra mente ceterisque sensibus ,. 
,, opus ipsa suum eadem, quae coagmentavit, natura dissolvit; ut navem, ut aedificium 
», idem destruit facillime, qui construxit; sic hominem eadem optime, quae conglutina-- 
,, Vit, natura dissolvit, Jam omnis conglutinatio recens aegre, inveterata facile divel- 
;, litur; ita fit, ut illud breve vitae reliquium nec avíde appetendum senibus, nec sine 
H 5 » Càüe 
