8 S EAC 6.797 BI prn Wwn DTT 
quae in Natura sunt; nec, hisce rite perspectis, diflicile erit auxilia invenire, et ex mul- 
tis seligere, quae conveniant. 
- Cum autem, ut in secunda nostrae Disputationis parte fusius exponemus, ad veram 
et certam Indicationem faciendam , non sola Naturae observatio sufficiat Medico, ut in 
omni casu obvio de morbi praesentia ejusque indole aut statu recte judicare possit, ve- 
rum ad eam accedat librorum optimorum lectio, qui aliorum observationes continent, ne A 
cesse sit; duo haec sunt investiganda: 19. qualis sit natura rite faczae observationis : 
9?. qualis observationis rite conscriptae. 
Quid requiratur, ut rite factam et conscriptam observationem dicere possimus, id 
nos docet Ill. Zizmermann, in egregio suo libro de Experientia im arte Medica, Lis 
bro 5. Cap. 3. pag. r:2 et sqq., ubi sequentes justae observationis exponit proprie- 
tates, i 
19. , Juste facta obseryatio maxima cum cura facta. esse debet;" ne vel minimum , 
quod saepe tamen magni momenti est, et ad diagnosin, et ad curam morborum, Medi- 
cum fugiat. | 
20. Ut rite facta 'sit obteryatio , cum patientia et ingenii uéumine factam. esse 
» oportet ;" mimis enim festinans observator plurima attentione dignissima aut plane 
omittit, aut sopremis tantum tangit labiis; qui ingenii acumine caret, quae minimi, 
maximi credit ponderis; et contra; et imaginatione efüicta a Natura indicata habet. 
87. » Justa obseryatio saepe repetita sit;" ita enim , quae jam antea observata fue« 
rant, majorem acquirunt dignitatem , majusque pondus; falsum ita a dubio, dubium a 
probabili, hoc a vero et certo, distinguitur. 
49. $4, Cum probitate yerique amore facta sit;" secus enim si obtineat, egregie falli- 
mus nos ipsos, ceterosque, quibuscum ejusmodi communicamus observationem ; omnis 
perit historica fides, magnum illud artis nostrae fundamentum. 
S?. ,. Nom semper rara sit observatio ,. necesse es2 5; pendet enim observationis mo- 
mentum ab utilitate ejus et ad usum fructuositate; hinc magni saepe facienda obser- 
vatio rei, quotidie obviae, verum, ut fit, rarius perspectae ( 12). 
69. , Observatio rite facta nullam admixiam habeat ratiocinationem ;" memoranda 
enim sunt, quae Natura facit, mon dijudicanda, antequam de ipsis rite constiterit; lau- 
dabile profecto illorum institutum , qui tantum observata rite memorant, aljis judicium 
relinquunt, 
7 
(12) Ita enlm Zaco de Verulamio: de duim. Scemiter. Y. TV. C. 2, ,, Qui ad observandum adjiciet animum, fi 
s etiam in rebus, quae wulgarcs videntur, multa observatu digna occurrent, " 
