DISSERTATIO MEDICA. 17 
Observatori se offerret, perscrutati sunt, et statuerunt; bina haec tantuni fnasni momen- 
ti esse in praxi Medica: sensuum usum et memoriam; et , si quando ratiocinio sit fi- 
dendum, omnino fore necessarium, ut illud sit simplicissimum adeo, ut fallere nequa- 
quam possit, et sponte sua cx rcrum naturae observatione fluat. Hi ergo Empirico- 
rum severissimi. 
Postea vero Empiricorum nonnulli, vel gloria illa novorum inventorum, aut speculan- 
di cupidine, abducti ad Dogmaticorum scholam redierunt, vel omni e Medicina ratioci« 
natione rejecta, ad crassissimam omnium experiundi Doctrinam descenderunt. 
Ili, Dogmaticorum more, hypothesibus et ex penu philosophico depromptis defini» 
"tionibus, et explicationibus, ea, quae vera Empirica via detexerant antiquiores, conspur- 
caverunt. Condito enim systemate, quae alias facile in Natura observabantur, et ex 
ila explicari solebant, denuo ex illa explicare non dignati sunt; verum potius quidquid 
haec faceret, oculo quasi systematico, perlustraverunt; quidquid systemati contrarium 
offerret, id aut attentione vix dignum censuerunt, aut, contra, quantum potuerunt, im 
systematis emolumentum mutarunt. 
His vero, quorum nomen in proverbium abiit, vagis. tantum experimentis hominum 
morbos curari posse, persuasum fuit; omniaque dogmata, quae ad veram experientiam 
ducunt, in Praxi neglexerunt; hinc, nec caussas morborum curarunt; nec phaenome- 
norum conspiratio et nexus, nec aliorum prae aliis praestantia et momentum, ipsis cordi 
€rat; verum detecto phaenomeno inhaeserunt, ad caetera vix attenderunt; qnod ut fu- 
garent, ex suo medicaminum apparatu temere, nec ullo consilio, alio post aliud usi sunt. 
Periclitando igitur cum Medicinam exercerent, ratiocinationis usum ex Praxi rejecerunt. 
Ex hisce ergo nobis constare videtur, priscos illos Empiricos inter veros et optimos 
Medicos esse collocandos; quippe qui, Naturam observantes , ejus Indicata recte cognosce- 
re studuerunt , et phaenomenorum nexum et caussam dignoscere annisi sunt; ut ita 
guodvis experimentum sufücientem in ipsis observatis caussam haberet et legitimum funes 
damentum, 
Sana certe et rationalis ejusmodi fuit Empiria quaque. alia ratione citius et facilius 
ad culmen illud perfectionis, quod attingere possit Medicina, perduci queat, non videog 
jta nimirum nec hypothesibus, nec philosophicis speculationibus , in judicando, mens 
praeoccupata, semper tramitem sequi potuit, quem Natura significavit; nec unquam in er- 
rorem abduci, cum citra, nec ultra, tramitem hunc, quem facile ita detexit, relinquere 
ausa est (. 5). 
Nec 
(3) Confer, Zegliyis, |. a Libr. Il. cape 2. $ 1e 
e 
